عجب صبری خدا دارد!

اگر من جای او بودم.

همان یک لحظه اول ،

که اول ظلم را میدیدم از مخلوق بی وجدان ،

جهانرا با همه زیبایی و زشتی ،

بروی یکدیگر ،ویرانه میکردم.



عجب صبری خدا دارد !

اگر من جای او بودم .

که در همسایه ی صدها گرسنه ، چند بزمی گرم عیش و نوش میدیدم ،

نخستین نعره مستانه را خاموش آندم ،

بر لب پیمانه میکردم .



عجب صبری خدا دارد !

اگر من جای او بودم .

که میدیدم یکی عریان و لرزان ، دیگری پوشیده از صد جامۀ رنگین

زمین و آسمانرا

واژگون ، مستانه میکردم .



عجب صبری خدا دارد !

اگر من جای او بودم .

نه طاعت می پذیرفتم ،

نه گوش از بهر استغفار این بیدادگرها تیز کرده ،

پاره پاره در کف زاهد نمایان ،

سبحۀ، صد دانه میکردم .



عجب صبری خدا دارد !

اگر من جای او بودم .

برای خاطر تنها یکی مجنون صحرا گرد بی سامان ،

هزاران لیلی ناز آفرین را کو به کو ،

آواره و ، دیوانه میکردم .



عجب صبری خدا دارد !

اگر من جای او بودم .

بگرد شمع سوزان دل عشاق سر گردان ،

سراپای وجود بی وفا معشوق را ،

پروانه میکردم .



عجب صبری خدا دارد !

اگر من جای او بودم .

بعرش کبریایی ، با همه صبر خدایی ،

تا که میدیدم عزیز نابجایی ، ناز بر یک ناروا گردیده خواری میفروشد ،

گردش این چرخ را

وارونه ، بی صبرانه میکردم .



عجب صبری خدا دارد !

اگر من جای او بودم.

که میدیدم مشوش عارف و عامی ، ز برق فتنۀ این علم عالم سوز مردم کش ،

بجز اندیشه عشق و وفا ، معدوم هر فکری ،

در این دنیای پر افسانه میکردم .



عجب صبری خدا دارد !

چرا من جای او باشم .

همین بهتر که او خود جای خود بنشسته و ،تاب تماشای تمام زشتکاریهای این مخلوق را دارد،!

و گر نه من بجای او چو بودم ،

یکنفس کی عادلانه سازشی ،

با جاهل و فرزانه میکردم .

عجب صبری خدا دارد ! عجب صبری خدا دارد !

شعر از :استاد رحیم معینی کرمانشاهی

اطلاعیه مرکز سنجش آموزش پزشکی درخصوص زمان ثبت‌نام ، ویرایش و ارسال مدارک آزمون کارشناسی ارشد سال تحصیلی 89-88      (05-11-87)

به اطلاع داوطلبان متقاضی شرکت در آزمون کارشناسی ارشد سال 88 (سال تحصیلی 89-88) می رساند:

 زمان ثبت نام آزمون از تاریخ 10/12/87 الی 25/12/87 به مدت 16 روز بصورت اینترنتی از طریق آدرس  http://www.sanjeshp.ir  خواهد بود . و از تاریخ 26 لغایت 28 اسفندماه به مدت 3 روز امکان ویرایش و تصحیح اطلاعات وارد شده منظور خواهد شد .

ضمناً ارسال مدارک برای آزمون مذکور فقط بصورت اینترنتی و اسکن شده از تاریخ 15 الی 30 فروردین ماه 88 خواهد بود در مورد نحوه اسکن مدارک مورد نیاز و ارسال اینترنتی آن در اطلاعیه های بعدی توضیحات بیشتر داده خواهد شد .

لذا از هرگونه ارسال مدارک از طریق پست ، حضوری یا E.mail  خودداری گردد .

ضمناً درصورت داشتن هرگونه سؤال یا مشکل در زمان ثبت نام مراتب به آدرس زیر بصورت اینترنتی ارسال شود .

arshad8889@sanjeshp.ir

این سیستم مدیریتی كه به صورت یك راهنما توسط انجمن بین المللی تولید كنندگان نفت و گاز تدوین شده شامل هفت عنصر به شرح ذیل می باشد.

1. رهبری و تعهد
به تعهد نیروی انسانی در سطوح مختلف سازمان و فرهنگ جاری در شركت اشاره دارد و موفقیت نظام بهداشت، ایمنی و محیط زیست بسیار اساسی است.

2. خط مشی و اهداف استراتژیك
در این قسمت دیدگاهها،مقاصد و خواسته های مدیریت و اصول عملكرد و اشتیاق مدیریت نسبت به بهداشت، ایمنی و محیط زیست و هدف از بهبود كارایی عملكرد
HSE بیان می شود
از سوی بالاترین مقام، توسعه یافته و حمایت میشود
باید به صورت قابل فهم برای گروههای ذینفع تهیه شده و در دسترس قرار گیرد
(مثلا از طریق درج در گزارش سالیانه، تهیه كتابچه و نصب در تابلو اعلانات)
شركت میتواند دارای خط مشی جداگانه برای هر یك از بخشهای بهداشت، ایمنی و محیط زیست باشد یا اینكه یك خط مشی جامع بهداشت، ایمنی و محیط زیست داشته باشد.

3. سازمان، منابع و مستند سازی

ادامه مطلب

 

چك ليست خدمات پزشكي و كمك هاي اوليه بر اساس استاندارد OSHA

 

تهيه كننده : دادور

 

  

رديف	عناوين سوالات	بلي	خير
1	آيا يك بيمارستان ، كلينيك يا درمانگاه براي مراقبت هاي پزشكي در نزديكي محل كار وجود دارد ؟
2	اگر امكانات پزشكي وجود ندارد آيا در هر شيفت حداقل يك نفر مسئول انجام خدمات كمك هاي اوليه مي باشد ؟
3	آيا وسائل كمك هاي اوليه بحد كافي وجود دارد و به آساني در دسترس شاغلين قرار مي گيرد ؟
3	آيا از همه كارگران انتظار ميرود به اورژانس هاي پزشكي بعنوان بخشي از كارشان پاسخ دهند ؟
4	آيا در جائي كه شاغلين در تماس با عوامل زيان آور و پاتوژنها هستند ، ارزيابي پزشكي بعد از تماس و همچنين پيگيري لازم صورت مي گيرد ؟
5	آيا فردي براي انجام توصيه و مشاوره در خصوص مشكلات بهداشتي شاغلين قابل دسنرس مي باشد ؟
6	آيا شماره تلفن اورژانس روي ديوار نصب شده است ؟
7	آيا وسايل لازم براي شستشو چشم ها و بدن در جائي كه مايعات و مواد خورنده حمل مي شوند وجود دارد ؟

 

چك ليست ثبت و نگهداري مدارك  بر اساس استاندارد OSHA

 

رديف	عناوين سوالات	بلي	خير
1	آيا همه آسيب ها و بيماريهاي شغلي ثبت مي شوند ؟
2	آيا ثبت هاي پزشكي و تماس كارگران با مواد خطرناك يا عوامل فيزيكي مضر به روز و مطالبق با استاندارد osha مي باشد ؟
3	آيا مستندات مربوط به آموزش كارگران نگهداري مي شود ؟
4	آيا مستندات مربوط به آسيب ها ، تماس ها براي مدت زمان قانوني نگهداري مي شوند ( بطور مثال بعضي ار ثبت ها حداقل بايستي 40 سال نگهداري شوند ) ؟
5	آيا مجوزهاي كاري براي فعاليت هائي چون كار با بالابرها ، مخازن فشار هوا ، مخازن گاز مايع و .... به روز مي باشد ؟

 

دستور العمل ارزیابی شنوایی کارگران

1-    مرکز بهداشت موظف است ترتیبی اتخاذ نماید که پیش ازانجام آزمایش ادیومتری، در زمان مقتضی به افراد تحت آزمایش ابلاغ گردد که تا 14 ساعت پیش از ادیومتری در مواجهه با صداهای بلند و غیر طبیعی قرار نگیرند.

2-    ادیومتری باید با صوت خالص در فراکانسهای حداقل500-1000-2000-3000-4000-5000 هرتز انجام شود. این فرکانسها باید هر دو گوش اندازه گیری شود.

3-    محل انجام تست ادیومتریک باید تا حد امکان عاری از صدا یا ارتعاش بوده تراز صدا در هر اکتاوباند در اتاقک اندازه گیری، محلی که ادیومتری درآن انجام می شود نباید از مقادیر زیر بیشتر باشد:

فرکانس اکتاو باند(HZ)	500	1000	2000	3000	4000	8000
تراز صدا(dB)	5/21	5/29	5/34	38	42	45

 

4-    ادیوگرام رسم شده، باید دارای اطلاعات نام و شغل کارگر تاریخ ادیوگرام ،آخرین ارزیابی تماس شغلی کارگر با صدا باشد.

5-    برای ادیولوژیست، هنگام ارزیابی باید مدارکی مانند شرحی ازقوانین و مقررات کشوری مرتبط با صدا، ادیوگرام مبنا، اندازه گیری تراز صدای زمینه در محل اندازه گیری یا اتاقک ادیومتری، ارائه گردد  واین سوابق در محل مناسب و به روش مناسب نگهداری شود.

6-    سوابق آخرین کالیبراسیون ادیومتر مورد استفاده باید درمحل وجودداشته باشد( کمتر از یک سال آخرین کالیبراسیون آن گذاشته باشد) هم چنین ادیومتر باید هر روزه پیش از استفاده کالیبراسیون بیولوژیکی گردد.

7-    همه کارگرانی که بازخرید بازنشسته یا ازکار افتاده می شوند در صورتیکه در برنامه حفاظت شنوایی گنجانده شده و از آخرین ادیومتری آنها 6 ماه بیشتر گذشته باشد، باید پیش از مقطع رابطه با شرکت به انها طبق بند یک ابلاغ شده و ادیومتری گردند وادیوگرام آنها در سوابق نگهداری شود.

 

 

مصاحبه با خدا

 

I dreamed I had an interview with God.

در رويا ديدم که با خدا حرف ميزنم

So you would like to interview me? God asked.

او از من پرسيد :آيا مايلي از من چيزي بپرسي؟

If you have the time? I said.

گفتم ....اگر وقت داشته باشيد....

God smiled. ?My time is eternity.

لبخندي زد و گفت: زمان براي من تا بي نهايت ادامه دارد

What questions do you have in mind for me?

چه پرسشي در ذهن تو براي من هست؟

What surprises you most about humankind?

پرسيدم: چه چيزي در رفتار انسان ها هست که شما را شگفت زده  مي کند؟

God answered...

پاسخ داد:

That they get bored with childhood,

آدم ها از بچه بودن خسته مي شوند ...

they rush to grow up, and then

عجله دارند بزرگ شوند و سپس.....

long to be children again.

آرزو دارند دوباره به دوران کودکي باز گردند

That they lose their health to make money...

 

سلامتي خود را در راه کسب ثروت از دست مي دهند

and then lose their money to restore their health.

و سپس ثروت خود را در راه کسب سلامتي دوباره از صرف مي کنند....

That by thinking anxiously about the future,

چنان با هيجان به آينده فکر مي کنند.

they forget the present,

که از حال غافل مي شوند

such that they live in neither the present nor the future.

به طوري که نه در حال زندگي مي کنند نه در آينده

That they live as if they will never die,

آن ها طوري زندگي مي کنند.،انگار هيچ وقت نمي ميرند

and die as though they had never lived.

و جوري مي ميرند ....انگار هيچ وقت زنده نبودند

we were silent for a while.

ما براي لحظاتي سکوت کرديم

And then I asked.

سپس من پرسيدم..

As a parent, what are some of life's lessons you want your children to learn

مانند يک پدر کدام درس زندگي را مايل هستي که فرزندانت بياموزند؟

To learn they cannot make anyone love them.

پاسخ داد:ياد بگيرند که نميتوانند ديگران را مجبور کنند که دوستشان داشته باشند

All they can do

ولي مي توانند

is let themselves be loved.

طوري رفتار کنند که مورد عشق و علاقه ديگران باشند

To learn that it is not good to compare themselves to others.

ياد بگيرند که خود را با ديگران مقايسه نکنند

To learn to forgive by practicing forgiveness.

ياد بگيرند ...ديگران را ببخشند با عادت کردن به بخشندگي

To learn that it only takes a few seconds to open profound wounds in those they love,

یاد بگيرند تنها چند ثانيه طول مي کشد تا زخمي در قلب کسي که دوستش داريد ايجاد کنيد

and it can take many years to heal them.

ولي سال ها طول مي کشد تا آن جراحت را التيام بخشيد

To learn that a rich person

ياد بگيرند يک انسان ثروتمند کسي نيست که دارايي زيادي دارد

is not one who has the most,but is one who needs the least

بلکه کسي هست که کمترين نيازوخواسته را دارد

To learn that there are people who love them dearly,

ياد بگيرند کساني هستند که آن ها را از صميم قلب دوست دارند

but simply have not yet learned  how to express or show their feelings.

ولي نميدانند چگونه احساس خود را بروز دهند

To learn that two people can

ياد بگيرند وبدانند ..دونفر مي توانند  به يک چيز نگاه کنند

look at the same thing and see it differently?

ولي برداشت آن ها متفاوت باشد

To learn that it is not enough that they

ياد بگيرند کافي نيست که تنها ديگران را ببخشند

forgive one another, but they must also forgive themselves.

بلکه انسان ها بايد قادر به بخشش و عفو خود نيز باشند

Thank you for your time," I said

سپس من از خدا تشکر کردم و گفتم

"Is there anything else you would like your children to know"

آيا چيز ديگري هم وجود دارد  که مايل باشي فرزندانت بدانند؟

God smiled and said,Just know that I am here... always.

خداوند لبخندي زد و پاسخ داد: فقط اين که بدانند من اين جا و با آن ها هستم..........براي هميشه

 

طرح واکنش اضطراری

سيد شمس الدين عليزاده- مهدی احمدلو-سعيد جليل پور

 

چکيده

وضعيت اضطراری وضعيتی غيرقابل پيش بينی و برنامه ريزی نشده است که می تواند باعث مرگ وياصدمات جدی به پرسنل  ،مشتريان ياجامعه ، توقف کامل فرآيندها ، عملياتها ، صدمات  زيست محيطی وفيزيکی شود. وضعيت اضطراری ميتواند طبيعی وياساخته دست بشر باشد. واکنش نسبت به وضعيت  اضطراری فعاليتهايی است که به منظور به حداقل رساندن آثار يک حادثه / بحران و به منظور نجات جان انسانها ، کاهش صدمات جسمی يا روحی و پيشگيری از آسيبهای آتی انجام می شوند. طرح واکنش اضطراری مجموعه اعمالی است که ايمنی کارفرما وکارکنان را درشرايط اضطراری تضمين می کند. بعبارت ديگراين طرح شامل: فرآيندآمادگی ،کاهش ريسک، واکنش وعادی سازی وضعيت اضطراری است. طرح واکنش اضطراری مهمترين جزء آمادگی درمقابل وضعيت اضطراری است. اين  طرح  اعمالی را شرح می دهد که کارکنان را درشرايط  اضطراری ايمن نگهدارد. عناصراصلی يک طرح واکنش اضطراری عبارتنداز:

•         روشهای اجرايي جهت  گزارش دهی شرايط اضطراری

•         روشهای اجرايي جهت اطلاع دادن به کاركنان دروضعيت اضطراری (سيستمهای هشداردهنده)

•         روشهای اجرايي مانور و تخليه

•         روشهای اجرايي شمارش افراد

•         وظايف ومسئوليتهای افراد دراقدامات نجات وپزشکی

•         شرح چگونگي آموزش پرسنل

دراين مقاله به نحوه ايجاد يک طرح واکنش اضطراری و واکنش به شرايط اضطراری  پرداخته می شود.

لغات کليدی: شرايط اضطراری ، طرح واکنش اضطراری ، ايمنی ، آمادگی

 

مقدمه

هرساله شرایط اضطراری باعث وارد آمدن خسارات زیادی به صنایع و مرگ افراد بسیاری می شود. شرایط اضطراری وضعیتی پیش بینی و طراحی نشده ای است که می تواند منجر به مرگ افراد یا آسیب جدی به کارکنان ، مشتریان یا جامعه و همچنین باعث توقف عملیات کاری و صدمه به محیط شود. این شرایط می تواند برای هر کسی ، در هر جایی ودرهر زمانی پیش آید و بایستی به منظور مقابله با این شرایط و تخلیه مکان های کاری در هنگام وقوع این شرایط آمادگی های لازم را کسب نمود. بهترین راه حفاظت از کارکنان و محیط های کاری انتظار داشتن وقایع غیرمنتظره وایجاد یک طرح واکنش اضطراری خوب می باشد. چون تعداد کمی ازافراد به هنگام وقوع بحران می توانند به خوبی و منطقی فکر کنند، بنابراین بسیار مهم است که جهت واکنش در برابر چنین شرایطی آمادگی های لازم ایجاد شود. شرایط اضطراری می تواند طبیعی ویا ساخته دست بشرباشد، از قبیل سیل، طوفان ، حریق ، آزاد شدن گازهای سمی ، ریخت و پاش مواد شیمیایی ، حوادث رادیولوژیکی و اغتشاشات مردمی .

فعالیتهایی که به منظور مقابله با یک حادثه یا بحران و به حداقل رساندن آثار آن و به منظور نجات جان انسان ها ، کاهش صدمات جسمی یا روحی و پیشگیری از آسیب های آتی انجام می شوند را واکنش به وضعیت اضطراری    می نامند ومجموعه اعمالی که ایمنی کارفرما و کارکنان را در شرایط اضطراری تضمین می نماید طرح واکنش اضطراری نامیده می شود، بعبارت دیگر این طرح شامل فرایند آمادگی ، کاهش ریسک و عادی سازی وضعیت اضطراری است.

طرح واکنش اضطراری

به هنگام ایجاد طرح واکنش اضطراری باید از جنبه های مختلف ، شرایط اضطراری بالقوه ای که می توانند در محیط کار رخ دهند را در نظر گرفت و بررسی نمود. این طرح باید مرتبط با ریسک های موجود در محیط کار بوده و شامل اطلاعاتی در خصوص تمام منابع بالقوه شرایط اضطراری باشد. ایجاد طرح واکنش اضطراری به این معناست که ارزیابی خطرات به منظور تعیین اینکه چه خطرات فیزیکی یا شیمیایی می توانند درمحیط کارشرایط اضطراری را بوجود آورند، انجام شده است. حداقل عناصر طرح واکنش اضطراری باید شامل موارد ذیل باشد :

·         روش اجرایی جهت گزارش دهی حوادث و شرایط اضطراری

·         روش اجرایی مانور و تخلیه

·         روش های اجرایی جهت اطلاع دادن به کارکنان در وضعیت اضطراری ( سیستم های هشداردهنده )

·         روش اجرایی شمارش افراد

·         وظایف و مسئولیت های افراد در اقدامات نجات و پزشکی

·         روش اجرایی آموزش پرسنل

·         نقشه محیط کارو خروجی های ایمن

·         نام افراد ، محل کار ، شماره تلفن محل کار و منزل آنها

·         روش اجرایی برای افرادی که باید عملیات های بحرانی را متوقف کنند، تیم آتش نشانی وسایرافراد با وظایف خاص

·         تعیین مکانی به منظور تجمع و شمارش افراد پس از تخلیه آنها

 

 نحوه اطلاع رسانی به پرسنل به هنگام وقوع شرايط اضطراری

طرح بايد شامل روشی برای اطلاع رسانی به تمام پرسنل ازقبيل کارکنان ناتوان نيزباشد بطوريكه بتوانند کارهای مورد نياز را انجام دهند ويا وضعيت اضطراری رااعلام کنند .صداي اعلام كننده( alarm ) مي بايست طوري باشد که از صداي زمينه محيط قابل تشخيص باشد. در مکانهايي که ممکن است افرادي باشند که نتوانند آلارم صوتي را بشنوند مي بايست از آلارمهاي ديداری ، ارتعاشي يا حسي استفاده کرد. آلارم مي بايست کاملا واضح بوده و مسئوليت افراد را در مورد تخليه و يا ا نجام هرگونه عملي در شرايط اضطراري مشخص سازد. صداي آن و نحوه پخش شدن آن مي بايست نشان دهنده وضعيت موجود در محل کار باشد. آلارم ها مي بايست نيروهاي کمکي خارج از سازمان ( پليس ، آتش نشاني و ...)  را مطلع سازند. در صورت استفاده از چند نوع آلارم مي بايست معنا و مفهوم هر يک به طور کامل براي شنوندگان مشخص باشد .

آلارم ها و سيستم هاي هشدار دهنده مي بايست طوري باشند که کارگران ناشنوا و  يا کساني که زباني غير از فارسي دارند را نيز مطلع سازد. آلارم ها و سيستم هاي هشدار دهنده مي بايست به طور منظم چک شوند و از سالم بودن آنها اطمينان حاصل شود .

 تخليه اضطراری

منظور از تخليه در شرايط اضطراري تخليه افراد و انتقال منابع ( تجهيزات ، اموال و ... ) به خارج از محل حادثه مي باشد.

در دستورالعمل تخليه اضطراري پس از بررسي و ارزيابيهاي لازم موارد زير بايد لحاظ شده باشد:

ü       دستورالعمل تخليه اضطراري می بايست ساده بوده و تخليه کامل افراد از محل حادثه را فراهم سازد .

ü       نقشه مسير خروج اضطراری می بايست  کاملا مشخص و واضح بوده ، در دسترس و قابل استفاده  باشد، بطوريكه در آن تمامي مسيرهاي خروج اضطراري بوسيله تابلو يا رنگ هايي كه در تمام ساعات شبانه روز قابل رؤيت باشد مشخص شود.

ü       نحوه بستن اضطراری واحد قبل از تخليه محل در آن مشخص باشد .

ü       نحوه مطلع کردن کارکنان  در آن ذکر شده باشد .

ü       نحوه دسترسی به تيم امداد و جستجوی افراد اين تيم  در صورت عمل نکردن آلارم مشخص شده باشد.

ü       روشنايی اضطراری( ترجيحاً از نوع محلي- Local ) جهت تأمين روشنايی کافی در هنگام تخليه ( در زمان 
قطع برق) ، برای راه پله ها و راهروها و تمامي مسيرهاي خروج وجود داشته باشد .

ü       طرح روش اجرايي كاربردي جهت حصول اطمينان از اينکه همه پرسنل  از محل مسيرهای خروج اضطراری آگاهی دارند.

ü       ارزيابی نحوه تخليه افراد معلول از مسيرهای خروج اضطراری

ü       توجه ويژه به اينکه کارکنان غير فارسی زبان با علائم هشداردهنده و مسيرهای خروج اضطراری در محيط کارآشنايی دارند .

ü       پيش بيني شرايط جوي و حصول اطمينان از اينکه افراد تخليه شده در برابر شرايط جوی و ... محافظت می شوند .

ü       در نظر گرفتن مسئول و يا مسئوليني براي حصول اطمينان از خروج کامل افراد و تجهيزات  .

ü       شناسايی افراد گم شده .

ü       حصول اطمينان از خروج اطلاعات و سوابق مهم .

ü       شناسايی تجهيزات و تاسيسات مهمی که می بايست از محل خارج شوند ( مثل کامپيوتر های مرکز )

ü       اطفاء حريق

تخليه نامناسب می تواند منجر به سردرگمی ، صدمه وآسيب به تجهيزات  شود. در رابطه با تخليه مي بايست قبلاً به كاركنان آموزشهاي ويژه ارائه گردد بطوريكه درهرشرايطي آمادگي تخليه را داشته باشند. همچنين افرادی مشخص درمحل کار بايد مسئول تصميم گيری درباره تخليه ويا قطع عملياتهای
 بحرانی باشند، تمامي كاركنان بايد قبلاً با تمامي روش هاي اعلام تخليه ( مسئولين و رسانه ها ) آشناباشندو تحت هر شرايطي ايمنی وبهداشت افراد درمحيط کاربايد در اولويت قرارگيرد.

نقش يک هماهنگ کننده وراهنما به هنگام تخليه در وضعيت اضطراری

درتهيه طرح واکنش اضطراری بايد فردی به عنوان هماهنگ کننده ومسئول تخليه انتخاب شود. مهم است که پرسنل اورا بشناسند وبدانند که چه کسی هنگام وضعيت اضطراری تصميم گيری می کند. هماهنگ کننده بايد در موارد زير مسئوليت داشته باشد:

v      ارزيابی وضعيت جهت  تعيين اينکه  آيا وضعيت اضطراری موجود نياز به انجام روشهای اجرايي وضعيت اضطراری دارد ياخير؟

v      سرپرستی تخليه پرسنل

v       سرپرستی سرويسهای اضطراری درخارج ازمحيط کارازقبيل آتش نشانی وکمکهای پزشکی

علاوه برهماهنگ کننده نياز به يک راهنمای تخليه نيز وجود داردتابه حرکت افراد ازمحيط خطرناک به محيط ايمن کمک نمايد. معمولابه ازای هر 20 نفر کارگريک راهنما نياز است . تعداد کافی راهنما بايد درتمام طول
 ساعات کاردرمحيط باشند. افراديکه مسئول انجام روشهای اجرايي وضعيت اضطراری هستند بايد باچيدمان محيط کار وتمام راههای فرارآشنا باشند.

مسيرها ودربهای خروج اضطراری

  هنگام تهيه طرح  واکنش اضطراری، مسيرها ودربهای خروج اضطراری بايدمشخص شده، اطمينان حاصل گرددکه شرايط زير را دارا می باشند:

ü       به وضوح مشخص شده اند

ü       دارای عرض کافی جهت تخليه کارکنان می باشند

ü       بدون مانع می باشند

ü       افرادرادرمعرض خطرات ديگری قرار نمی دهند

ü       مسيرها ودربهای خروج اضطراری رابايد روی نقشه ای مشخص كرده وآن رادرمعرض ديد تمام پرسنل قرار داد.

 

شمارش افراد پس از تخليه

شمارش تمام افراد پس ازتخليه بسيار مهم وحياتی است .سردرگمی وعدم برنامه ريزی می تواند منجر به تاخير در نجات افراد به دام افتاده در ساختمان شودويا منجر به عمليات نجات وجستجوی بی مورد وخطرناک گردد. بمنظور شمارش سريع ودقيق پرسنل بايد موارد زيردرطرح واکنش اضطراری مدنظر قرارگيرند:

v      محلی جهت تجمع افراد پس ازتخليه مشخص گردد

v      پس ازتخليه سرشماری انجام گيرد

v      روشی جهت شمارش افرادی غير از پرسنل از قبيل مشتريان و بازديدكنندگان تدوين شده باشد.

اقدامات پزشکی در وضعيت اضطرای

چنانچه مراکز پزشکی در مجاورت محل شرکت ويا محل کار وجود دارند بايد قبلاً مطابق با طرحي كاربردي،  باآن مراكزهماهنگی های لازم را بعمل آورده تا درموارداضطراری قادربه امداد رساني مؤثرباشند. چنانچه بيمارستان وسايرمراکزپزشکی در مجاورت محل کار وجود ندارند  ،بايد فرد يا افرادی آموزش ديده
در زمينه کمکهای اوليه استخدام نمود. اقدامات درمانی برای افرادی که به شدت صدمه ديده اند بايد 3تا4 دقيقه بعد از وقوع حادثه شروع شود. افراد فاقد آموزش وصلاحيت هم خود را به خطر می اندازند وهم کساني را که قصد نجاتشان دارند، به اين دليل ، عمليات نجات  بايد فقط توسط افراد آموزش ديده ، صلاحيتدار ومجهز انجام شود.

 نقش پرسنل در طرح واکنش اضطراری

بهترين طرح واکنش اضطراری طرحی است که پرسنل رادرگير کرده باشد، بطوريكه درآن کاری راکه بايد طی وضعيت اضطراری انجام داد مشخص ، وآموزش صحيح پرسنل برای مواجهه باشرايط اضطراری راتضمين نمايد. هنگاميکه پرسنل درطرح درگير شوند ، آنها تشويق می شوند که پيشنهادهايي رادرباره واکنش نسبت به شرايط اضطراری وخطرات بالقوه ارائه بدهند . بعدازاينکه طرح واکنش اضطراری تدوين شدآن را بايد با پرسنل مرور کرده تامطمئن شد که هرکس وظيفه اش راقبل ، حين وبعداز وضعيت اضطراری بخوبی می داند. بايد يک نسخه ازاين طرح رادردسترس پرسنل قرار داد ويابه تمام افراديک نسخه ازآن ارائه گردد. چنانچه درمحل كار10 ويا کمتر از 10 نفر پرسنل وجوددارند می توان طرح وضعيت اضطراری رابه صورت شفاهی به اطلاع آنها رساند. بايد اطمينان يافت كه تمامي پرسنل با طرح وضعيت اضطراري آشنا مي باشند.

 نيازمنديهای طرح واکنش اضطراری  درباره مواد خطرناک

تمامي مديران صنايع بايد هميشه آمادگی  مقابله با مواد خطر ناک از قبيل مواد قابل اشتعال ، مواد منفجره، مواد سمی ، خورنده ، بيولوژيکی ومواد راديواکتيو راداشته باشند. منبع موادخطرناک ممکن است بيرونی باشدازقبيل کارخانه های شيميايي مجاورويا ممکن است منبع آلاينده درداخل سازمان باشد. بايد آمادگي مقابله با هر دو مورد وجود داشته باشد. بدون توجه به منبع آلاينده ، اين مواد، کارکنان ومحيط کار راتحت تاثير قرار می دهند لذا بايد آنها رادرطرح واکنش اضطراری مورد توجه قرارداد. چنانچه از مواد خطرناک استفاده می شود:

•         بايد ليستي از موادشيميايي كه استفاده مي شوند جمع آوري و  MSDS  آنها را تهيه ودردسترس کارکنان قرارداد.

•         ظروف محتوی اين مواد رابايد برچسب گذاری نمود.

•         بايدخطرات آنها را نوشته ودردسترس کارکنان قرارداد.

•         کارگران راآموزش داد تابتوانندخودشان رادربرابرموادخطرناك محافظت نمايند.

•         اگرچه نمی توان ازبسياری بحرانها جلوگيری کرد اما می توان صدمات وآسيبهای ناشی ازآنهارامحدودکردوسريعاً به وضعيت عادی برگشت.  فعاليتهای کليدی شامل ارزيابی خطرات ، تهيه طرحی مدون ، آموزش وتمرين ، آزمايش تجهيزات وهمکاری با سازمانهای مجاور وسازمانهای مسئول می باشد.

 آموزش جهت آمادگي و مقابله با شرايط اضطراري

اين آموزشها می بايست  موارد زير را شامل شود :

ü         نقش و مسئوليتهاي افراد

ü        اطلاعات مربوط به خطرات و بحرانها

ü       اقدامات حفاظتي

ü        اطلاع رساني در شرايط اضطراري

ü       علائم و سيستم هاي هشدار دهنده در شرايط اضطراري

ü       واکنش در شرايط اضطراري

ü       تخليه ، فرار و سرپناه در شرايط اضطراري

ü       محل و نحوه استفاده از تجهيزات اضطراري

ü        بستن اضطراري واحد

افرادي که در هنگام وقوع شرايط اضطراري نقش حياتي دارند مي بايست قبلاً مشخص، مسئوليت ها و وظايف آنها روشن بوده و در دوره هاي زماني معين به طور تخصصي آموزش ببينند .    

  تمرين و مرور طرح واکنش اضطراری

در دوره هاي زماني معين و تعريف شده طرح واکنش اضطراری بايد بوسيله پرسنل تمرين ومرورشود. اين کار باعث می شود که آنها آمادگی بهتری داشته باشند. در اين رابطه موارد زير را بايد مدنظر قرارداد:

ü       بايد بامنابع خارجی ازقبيل آتش نشانی وپليس در تماس بود.

ü       بعد ازهرتمرين ، مديريت وپرسنل بايد اثربخشی تمرين راباهم ارزيابی نمايند، نقاط ضعف وقوت طرح رامشخص وآن رابهبود بخشند.

ü       طرح بايد با پرسنل بررسی شود وآموزشهای ساليانه مورد نياز درطرح مورد توجه قرار گيرند.همچنين بعد از اقدامات آموزشهاي لازم به پرسنل ارائه گردد:

v      تهيه طرح اوليه

v      استخدام نيروی جديد

v      آوردن تجهيزات ، مواديافرآيندهای جديد به محيط کار بطوريکه برمسيرهای تخليه تاثير بگذارند

v      تغييردرچيدمان وياطراحی تجهيزات

v      بازنگری روشهای اجرايي واکنش اضطراری

 

 ارزيابي طرح واکنش در شرايط اضطراري

طرح واکنش اضطراری می بايست به طور سالانه مورد مميزی قرار گيرد. علاوه بر مميزي هاي سالانه در مواقع زير
 مي بايست در طرح واکنش در شرايط اضطراري تغيير و بازنگري ايجاد شود :

v      بعد از تمرينات و مانورهاي آموزشي

v      پس از وقوع هرگونه شرايط اضطراري

v      در هنگام تغيير افراد يا تغيير مسئوليتهايشان

v      در هنگام تغيير در طراحي ، پروسه يا چيدمان( Lay out ) تجهيزات

v      در هنگام تغيير در روشها و دستورالعملهاي مرتبط

 اقدامات پاسخگويی و مقابله با وضعيت اضطراری

در اين رابطه همواره بايد موارد زير مدنظر قرارگيرد:

ü       تغيير محل جوامع تحت تاثير

ü       امنيت

ü       تامين آب

ü       بهسازی محيط

ü       اقدامات بهداشتی – درمانی و کمکهای اوليه

ü       جستجو و نجات

ü       تدارک و تهيه سرپناه اضطراری

ü       اطفاء حريق

بحث ونتيجه گيری

با ايجاد نمودن يک طرح واکنش شرايط اضطراری می توان از وارد آمدن خسارات زیادی به صنایع و مرگ  کثيری از افراد جلوگيری نمود. این شرایط می تواند برای هر کسی ، در هر جایی ودرهر زمانی پیش آید و منجر به مرگ افراد یا آسیب جدی به کارکنان ، مشتریان یا جامعه و همچنین باعث توقف عملیات کاری و صدمه به محیط شود. با طرح واکنش اضطراری به منظور مقابله با این شرایط و تخلیه مکان های کاری در هنگام وقوع این شرایط آمادگی های لازم کسب می شود وافراد به صورت غير منتظره دردام حوادث ومخاطرات گرفتار نمی شوند. اين طرح چنانچه به صورت موثری ايجاد گردد، بهترین راه حفاظت از کارکنان و محیط های کاری می باشد. چون تعداد کمی ازافراد به هنگام وقوع بحران می توانند به خوبی و منطقی فکر کنند، بنابراین بسیار مهم است که جهت واکنش در برابر چنین شرایطی آمادگی های لازم ایجاد شود. با ايجاد اين طرح مقابله با حوادث وبحرانها تسهيل شده و آثار ناشی از وقوع آنها به حداقل می رسد همچنين صدمات جسمی وروحی پرسنل و کاهش می يابد واز هدر رفتن زمان وسرمايه جلوگیری می گردد.

مراجع:

1.                 How to plan for workplace Emergencies and Evacuations, OSHA 30088, 2001           ( Revised)

2.                 Emergency Management Guide for business & industry, Thomas Wahle – Gregg Beatty, FEMA Contract EMW -90-C-3348

 

کلياتي در ارتباط با فرهنگ ايمني

 

عملکرد سيستمهاي ايمني و بهداشت و به تبع آن شاخصهاي مربوطه در نقاط مختلف دنيا با يکديگر متفاوت است. بنا بر نظر دفتر بين المللي کار (I.L.O) امروزه تفاوت معني دار در بهداشت و ايمني شغلي در ميان کشورهاي مختلف تنها وابسته به تکنولوژي (ديدگاه سخت افزاري و نرم افزاري) نيست بلکه مهمترين اصل در پيشرفت يکپارچه اصول ايمني  و بازتاب آن در محيط کار (پيش نياز اساسي در کاهش وقوع حوادث،آسيبها و بيماريهاي شغلي) توجه به جنبه هاي فرهنگي و اجتماعي (ديدگاه زيست افزاري) است.

گزارشات ناشي از پژوهشها فرهنگ ايمني ضعيف را در شرکتها عامل تعيين کننده حوادث مطرح مي نمايد. از سويي ديگر تغيير در رفتارها و نگرشهاي افراد و تمرکز بيشتر آنها بر ايمني تنها از طريق شکل گيري فرهنگ ايمني تحقق يافته که شکل گيري اين فرهنگ نيز مستلزم درک و شناسايي فرهنگ فعلي سازمان است.

فرهنگ ايمني: مجموعه اي از باورها،هنجارها،انگيزه ها،نقشها و عملکردهاي اجتماعي و فني که موجب کاهش رويارويي کارکنان،مديران،مصرف کنندگان و عموم مردم يا شرايط خطرناک و صدمه رسان شود.

ضرورت اندازه گيري فرهنگ ايمني

پرداختن به راهکارهاي ايمني و بهداشت نظير فرهنگ ايمني در سازمان نه تنها احتمال بروز حوادث را کاهش داده بلکه همچنين داراي داراي منافع اقتصادي و مالي بوده که نشاندهنده بازگشت سرمايه در درازمدت به سازمان مي باشد.

 روشهاي ارزيابي فرهنگ ايمني

آشناترين ابزار براي اندازه گيري جنبه روانشناختي ، پرسشنامه جو/ فرهنگ ايمني است. به اين ترتيب كه باورها ، ارزش ها ، انگيزه ها و ادراك فرد با استفاده از چند پرسش اندازه گيري مي شود.

— مصاحبه گروهي شيوه هاي رويارويي با وضعيت بحراني به عنوان ابزارهاي مکمل در تحقيقات پرسشنامه اي؛

— روش هاي نمونه برداري ايمني با استفاده از چک ليست اعمال نا ايمن در ارزيابي جنبه هاي رفتاري کارکنان سطوح پايين تر؛ رفتارهاي کارکنان رده هاي بالا و مديران بر پايه اقداماتي که براي بهبود وضع ايمني به کار گرفته شده است،گزارش هاي شبه حوادث،بازرسي هاي هفتگي و... بررسي خواهند شد.

— جنبه هاي سازماني نيز که به وسيله مميزي سيستم مديريت ايمني سنجيده مي شود.

طراحي پرسشنامه فرهنگ ايمني

طراحي سوالهاي پرسشنامه فرهنگ ايمني به عنوان ابزاري که توانايي سنجش نگرشها،کيفيت آموزش ايمني و عملکرد مديريت را داشته باشد،کار بسيار ظريف وحساسي است. نکاتي که در تهيه پرسشنامه فرهنگ ايمني بايد به آن توجه شود:

1- پرهيز از پرسش سوالات متعدد و فراوان در بخش سوالات زمينه اي.

2- تعداد سوالات بايد به گونه اي باشد که بتوان به وسيله آنها تمام آيتمهاي فرهنگ ايمني مورد نظر محقق را سنجيد.

3- سوالات در شرکت مورد نظر مصداق داشته باشد.

4- سوالات مورد استفاده از نوع بسته باشند يعني پاسخ آنها قبلا" توسط پژوهشگر مشخص شده باشد.

5- سوالات مفهومي و ساده بوده و به صورت عبارات باز مطرح شوند.

نحوه ارتباط در پژوهش هاي پرسشنامه اي فرهنگ ايمني

روش اجراي پرسشنامه هاي فرهنگ ايمني نيز بهتر است خود اجراي نيمه نظارتي باشد زيرا طبيعت سوالات نگرش و حوادث به شکلي است که اگر از پاسخ دهنده به صورت شفاهي پرسيده شود يا فرد مجبور باشد در حضور افراد ديگر پرسشنامه را تکميل نمايد به احتمال زياد به بعضي از سوالات جواب صحيح ( واقعيت موجود ) نخواهد بود. بنابراين در اين روش پرسشنامه در اختيار فرد قرار مي گيرد و پس از تکميل آن توسط فرد جمع آوري مي گردد و چنانچه پاسخ دهنده ها با سوالي مبهم روبرو شوند در اجراي نيمه نظارتي از پژوهشگر مي پرسند و تفاوت آن با اجراي نظارت شده در اين است که فرد پاسخ دهنده پرسشنامه را در حضور پژوهشگر تکميل نمي نمايد.

نحوه امتيازدهي پرسشنامه ها: امتياز کلي فرهنگ ايمني براي آزمودني برابر مجموع امتيازهايي است که براي تمام سوالات دريافت نموده است. 

تفسير امتيازهاي فرهنگ ايمني

در مقياس ليکرت بايد مجموع امتياز هر پرسشنامه با ميانگين مقياس مقايسه شود.                                                           

 

ایمنی وبهداشت در عملیات سند بلاست

دستور العمل سازمان NIOSH  برای کاهش سیلیکا درمحیط کار وجلوگیری از فوت کارگران به علت ابتلا به تنگس نفس شامل موارد زیر می باشد :

1.     جایگزین کردن استفاده از سیلیکا و شن ماسه با سایر موادی که یک درصد سیلیکا در آن وجود داشته باشد .خطر ابتلا به کارگرانی که از سیلیکا در عملیات بلاستینگ استفاده میکنند بسیار بالاست و کنترل آن هم مشکل به نظر میرسد برای این منظور سازمان NIOSH  پیشنهاد کرده که از سال 1974 به بعد مصرف موادی که دارای سیلیکا وماسه بیشتر از یک درصد هستند ممنوع می باشد .

2.     برای کنترل عوارض بیماریهای مربوط به سیلیس از سیستم تهویه موضعی وعمومی طبق متد NIOSH 7500,7602 استفاده شود . 

3.     استفاده از روشهای کاهش آلودگی مانند تعمیر ونگهداری به موقع ماشین آلات ،تمیز کردن ادوات وسایل مربوطه،استفاده از کابینتهای بسته برای کاهش پراکندگی سیلیس.ماشینهای تمیز کننده در کارگاههای که عملیات بلستینگ انجام میشود باید بکار گرفته شود .افرادی که با سیلیس کار میکنند باید از پوششهای مناسب وppe مناسب این کار استفاده نمایند .اطاقهای بلاستینگ باید دارای سیستم تهویه مناسب بوده وروشنایی لازم نیز لحاظ شود ضمنا تمامی افراد با وجود سیستم تهویه باید از وسایل حفاظت فردی مناسب PPE  در حین کار استفاده نمایند .هیچ گونه درز وشکافی در دیواره وسقف این اتاقها نباید وجود داشته وسیستم تهویه نیز کارایی وربایش لازم را داشته باشد .استفاده مجدد از سیلیکای مصرف شده با توجه به این که ابعاد ذرات آن کوچکتر شده است توصیه نمیشود سیلیس مصرف شده می بایست با احتیاط جمع آوری وبه محل مناسب جهت دفن فرستاده شود . 

4.     رعایت موارد بهداشتی حین کار وهر چه در معرض بودن کمتر .تمامی افرادی که با سیلیس سروکار دارند باید قبل از غذا دستهای خود را  کاملا با آب وصابون بشویند و در حین کار هر گونه خوردن ،آشامیدن وسیگار کشیدن ممنوع است .کارگران باید پس از اتمام روزانه کار حمام کرده وسپس با لباسهای پاک محل کار خود را ترک نمایند .خودروهای این افراد نیز باید در محل دورتری از محوطه عملیات پارک شود . 

5.     استفاده از لباسهای یکبار مصرف وقابل شستشو درمحل کار-استفاده از لباسهای بلاستینگ در منزل یا محل کار به هیچ عنوان جایز نیست

 

6.     دوش گرفتن روزانه بعد از اتمام کار وتعویض لباس بعد از ترک محل کار بدین معنی که از انتقال آلودگی به منزل ،خودرو و.. جلوگیری شود .

استفاده از ماسکهای تنفسی مناسب تایید شده توسط مراکز مجاز-استفاده از وسایل حفاظت فردی به تنهایی برای عملیات بلاستینگ کافی نیست وباید از تهویه مناسب نیز بهره گرفت .

·         آموزش نحوه کار درست با ابزار وسایل درحین کار

·         استفاده درست  از ماسک ووسایل حفاظت فردی 

·         بازرسی مرتب روزانه از وسایل وادوات کار 

·         آزمایش صحت وسایل حفاظت فردی 

·         بازرسی نگهداری  وتعمیر درست وسایل

·         انبار داری ایمن  سیلیس 

·         PPE باید دارای استاندارد لازم باشند .

7.     معاینات منظم دوره ای برای کارگران وافراد در معرض سیلیکا 

·         آزمایشات قبل از استخدام ودوره ای حداقل هر سه سال 

·         افراد مشکوک بلافاصله به مراکز درمانی اعزام شوند 

·         بررسی سوابق شغلی ومدارک پزشکی کارکنان ونیز بیماریهای ریوی پرسنل 

·         اسپیرومتری ورادیولوژی وآزمایشات خون 

·         بررسی بیماری سل در این افراد

8.     نصب تابلوهای هشداردهنده وبهداشتی درمحلهایی که افراد در معرض سیلیس هستند . 

9.     آموزش مداوم به کارگران در مورد شناخت علایم ،نشانه ها وعوارض مربوط به سیلیکا 

·         اطلاع رسانی در مورد خطرات بالقوه وبیماری سیلیکوزیس ونحوه پیشگیری از این بیماری 

·         آمار افراد مبتلا به سیلیکوزیس سل و... به پرسنل داده شود

·          نصب دستور العمل ونحوه کار ایمن با سیلیس در محل کار

·         استفاده از MSDS  در محل کار و آموزش به کارگران درمورد نحوه استفاده آن 

·         برگزاری کارگاههای آموزشی 

·         نحوه گزارش موارد مشکوک اقدامات کنترلی وپیشگیرانه

10. گزارش سریع موارد مشکوک ابتلا به سیلیکوزیس وبیماریهای مربوطه به مراکز درمانی 

11. وسایل وتجهیزات کار با سیلیس چون با سیستم هوای فشرده کار میکنند باید موارد زیر در آنها رعایت شود

·         داشتن گواهی سلامت فنی CERTIFICATE از مراکز بازرسی فنی برای مخازن تحت فشار         

·         بررسی تمامی رابطها وبستها قبل از شروع بکا 

·         استفاده از سیستم قطع کن خودکار در نازل پاشنده سیلیس 

·         سالم بودن تمامی گیجها ومانومتر ها

·         مخزن سیلیس باید سالم بوده وعاری از هرگونه خوردگی ،پوسیدگی باشد

·         نحوه ریختن سیلیس داخل مخزن کاملا خودکار بوده ودستی نباشد .

·         به جای سیلیس می توان از از ساینده های دیگر مانند گرانول اکسید آلومینیوم –ذرات آهن لعاب دار –ذرات چدن malleable  وذرات سنباده استفاده نمود . 

·         قطعاتی که خیلی بزرگ نیستند  وامکان جابجایی آنها مقدور است را باید در داخل سالن محصور سند بلاست نمود . 

·         سالن بایستی  به نحوی باشد که  رانش هوا از سمت بالا به پایین انجام شود بدین معنی که ضریب خروجی هوا به میزانی باشد تا باعث فشار منفی کمی در سالن سند بلاست گردد تا هوای تازه بتواند از بالا وارد سالن شده وآلودگی از منافذ سالن به بیرون انتشار نیابد .در کف سالن ویا دو طرف دیوار سالن درمحاذی کف که در مسیر هوای خروجی به هوای آزاد است جریان هوای آلوده باید از فیلتر های موثر پارچه ای یا از سیلیکون  یا رسوب دهنده های الکترو استاتیک عبور یابد تا مواد ساینده گرفته شود وبرای استفاده مجدد در مخزنی که در زیر سالن سند بلاست قرار داده میشود جمع آوری گردد . 

·         محلهایی که تاسیسات ثابت مانند بویلر ها مخازن سوخت ویا لوله کشی ها قرار دارد محدوده  سند بلاست کاری بایستی با اسکلت بندی وچادر کشی محصور گردد . 

·         اپراتور سند بلاست کار بایستی مجهز به وسایل حفاظت فردی شامل کلاه خود مخصوص سند بلاست air line helmet ، لباس کار با پیش بند مقاوم، چکمه لاستیکی و دستکش ساق بلند باشد . 

·         کلاه سند بلاست کار نباید در اختیار فرد دیگری باشد .شیلنگ هوا رسانی کلاه سند بلاست کار بایستی به منبع هوای سالمی متصل شود که دبی هوا رسانی آن کمتر از 17%متر مکعب دردقیقه نباشد .هوای مذکور بایستی توسط فیلتر مناسبی که بدون کاهش اکسیژن هوا بتواند رطوبت ،دوده های روغنی ،ذرات وغبارات به هرگونه گازهای سمی که از کمپرسور هواتولید میشود مانند co-co2  اکسید های فلزی گوگرد یا نیتروژن دار را جذب نماید توصیه میشود در هوای تنفسی نباید بیش از 50 PPM  کربن منوکسید و بیش از 1000PPM کربن دیوکسید وجود داشته باشد . 

·         مراقبتهای دوره ای برای نگهداری تجهیزات و وسایل وسیستم های تهویه و وسایل حفاظت فردی بعمل آید و مخازن تحت فشار کمپرسور و مخلوط کن AIR BLAST CHAMBER  سالانه بکبار تحت فشار تست هیدورستاتیک واقع شود .ساعت کار سند بلاست کار در شبانه رور باید کمتر از 8 ساعت بوده واپراتور نباید بیش از 40 دقیقه بطور مداوم در داخل سالن سند بلاست کار نماید و در مدتی که به تناوب سندبلاست کار در سالن کار مینماید  به توسط شخص دیگری که در خارج از سالن  باشد مورد مراقبت قرار میگرد .توزیع نور مناسب در سالن  وسیستم ارتباط تلفنی یا صوتی بین مراقب و فرد سند بلاست کار الزامیست .در صورتیکه جهت تامین روشنایی نتوان از فشار برق تا 50 ولت استفاده نمود برای جلوگری از خطر برق گرفتگی افراد لازم است مقررات ایمنی استفاده از ولتاژ وسیستم ارتینگ برای وسایل الکتریکی لحاظ شود . 

·         افرادی که در نزدیک سالن سند بلاست می باشند وافراد دیگری که در محلهایی به نحوی در معرض استنشاق غبارات ناشی از سند بلاست کاری قرار دارند بایستی از فیلتر تنفسی مناسب استفاده نمایند . 

·         ازمایشهای پزشکی شامل X-RAY  از ریه ها واسپیرومتری برای سند بلاست کاران سالی یکبار الزامیست بایستی در پرونده پزشکی آنها نتایج ثبت شود ودر صورت بروز علایمی دال بر بیماری شغلی کار آنان بایستی عوض شود . 

·         به منظور جلوگیری از عوارض ناشی از الکتریسیته ساکن هنگام عبور مواد ساینده از لوله رابط به نازل ،جریان ایجاد شده توسط سیم ارت بایستی به زمین منتقل شود تا از ترکیدن لوله رابط یا ایجاد شوک الکتریکی به سند بلاست کار جلوگیری شود . 

·         پس از پایان کار در هرشیفت سند بلاست کار بایستی وسایل حفاظت فردی خود را تمیز نموده و برای شیفت بعد آماده در قفسه مربوط به خود قرار دهد تا پس از استحمام و تعویض لباس از خود رفع آلودگی نموده باشد . 

·         در صورت انجام کار در ارتفاع مقررات مربوط به داربستها واستفاده از کمربند ایمنی الزامیست . 

·         مدیر واحد بایستی شخصی را جهت نظارت بر کار کارگاههای سند بلاست تعیین نماید تا مقررات فوق را کنترل نماید . 

·         شخص مذکور قبل از شروع کار تمامی موارد ایمنی از جمله وضعیت شلنگها ،رابطها و بستها را بازدید و در صورت اطمینان از سلامت آنها اجازه کار را صادر نماید . 

·         اپراتور سند بلاست بایستی دوره آموزشی ایمنی را گذرانده باشد وتجربه لازم را برای سرعت در مانور بستن شیر مخلوط کن هوا ومواد ساینده که فشاری بین 5/5 تا 5/6 KGF/CM2  دارا است را هنگام موارد اضطراری داشته باشد . 

·         نازل سند بلاست برای جلوگیری از بروز حوادث احتمالی زمانی که اپراتور دچار حادثه گردیده باید بطور خود کار با برداشتن دست از روی آن قطع شود توسط قطع کن خودکار

 

ايمني كار و كنترل خطرات و بيماري‌هاي ناشي از كار

 

دكتر جواد عدل

دانشكده بهداشت و انستيتو تحقيقات بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي

  

واژه هاي كليدي 

ايمني، كار، خطر، بيماري‌هاي ناشي از كار

مقدمه

در زبان عاميانه كار به صورت آنچه كه فرد به عنوان يك شغل انجام مي‌دهد تا درآمدي داشته باشد تعريف مي‌شود. ولي به عبارت دقيق‌تر، كار عبارتست از استفاده از جسم و فكر يك فرد براي انجام يا ساختن چيزي بشرط آنكه جنبه استراحت و بازي نداشته باشد (1). طبيعي است كه بشر در انجام هر كاري هدفِ بدست آوردن نتيجه بيشتر و بهتر و مرغوبتر را دنبال مي‌كند. وقتي از فكر و جسم انسان به خوبي و به درستي استفاده شود نتيجه كار بهتر و بيشتر و مورد پسندتر خواهد بود. اگر تجهيزات و ابزاري كه براي سرعت بخشيدن به انجام كار و ممكن ساختن كار‌هاي عظيم مورد استفاده انسان قرار مي‌گيرند بخوبي نگهداري شده و همواره آماده ارائه خدمات باشند نتيجه حاصل از كار را براي زمان‌هاي طولاني تداوم بخشيده و ازدياد آنرا ميسر مي‌سازند. دقت در انتخاب و كيفيت مواد و مصالح مورد استفاده در انجام كار و همين طور دقت در كيفيت انجام خودِكار و محصول بدست آمده درجه تقاضا و مقبوليت محصول را افزايش مي‌دهد. به همين دليل امروزه مسايل و موضوعات مختلفي چون نيروي كار (شامل انتخاب، دانش، آموزش، مهارت و تواناييهاي جسمي و ذهني و . . .)، روش‌هاي كاري (مطالعه و تغيير روش‌ها به منظور دستيابي به روش‌هاي ساده، ممكن، كارآ و كم هزينه و . . .)، تجهيزات و ابزار كار (شامل طراحي و ساخت مناسب، روش‌هاي استفاده بهينه، برنامه هاي تعمير و نگهداري و . . . .) و كيفيت (شامل كيفيت مواد مصرفي، مياني و محصول، كيفيت انجام كار و . . .) بسيار مورد توجه قرار گرفته و به صورت رشته هاي خاص مورد مطالعه پيوسته انسان مي‌باشند.

اما نكته اي كه قابل ذكر است اينكه وقتي انسان در انجام كار به ميزان بسيار ناچيزي از درستي انجام كار دور مي‌شود (كه در بسياري از موارد اين دور شدن كاملا غيرعمد و بعضا به دلايلي اجباري است) نتيجه كار لطمه بزرگي مي‌خورد و آنطوريكه بايد بهتر و بيشتر و مورد پسندتر باشد نمي‌گردد. يا اينكه وقتي در انتخاب مواد اوليه و كيفيت آنها دقت كافي مبذول نمي‌گردد (كه مي‌تواند بدلايل اقتصادي، جغرافيايي، سياسي و . . . باشد) منجر به پايين آمدن كيفيت محصول و نتيجه كار مي‌گردد. مواقعي كه ابزار و تجهيزات كار بخوبي نگهداري نشده و بدرستي مورد استفاده قرار نگيرند ضمن كوتاه شدن عمر كاري آن‌ها در بعضي مواقع شكستگي، فرسودگي و از كار افتادگي زودرس پيش آمده و باعث لطمه وارد شدن به اهداف انسان مي‌گردد. همه اين اتفاقات يعني پايين آمدن كيفيت محصول و نتيجه كار و كم شدن آن نسبت به تلاشي كه براي انجام كار مبذول شده، از همان ابتدا كه بشر شروع به كار نموده وجود داشته است و به همين دليل يكي ديگر از موضوعاتي كه مورد توجه انسان قرار گرفته ايمني كار مي‌باشد.

از همان آغاز بشر به فكر اين بوده كه در انجام هر كاري جنبه ايمني آنرا مورد مطالعه قرار داده و از اتفاقاتي كه منجر به كاهش ميزان محصول يا نتيجه كار و پايين آمدن كيفيت آن و هدر رفتن نيرو و تلاش‌هاي فراوان صرف شده براي انجام كار ميگردند جلوگيري نمايد. مثال زير توجه انسان اوليه به ايمني كار را بخوبي نشان مي‌دهد.

بشر اوليه وقتي تلاش نمود كه سنگي را با كمك نيروي بازو طوري بشكند يا باصطلاح امروزي طوري بتراشد كه لبه نسبتا نازك و تيزي داشته باشد تا بتواند مثلا بدن حيوان شكار شده را ببرد خيلي زود متوجه شد كه پس از انجام كار، آن قسمت از سنگ كه بدست گرفته بود باعث وارد شدن صدمه به دست او شده است و لذا با پيچيدن برگ درخت به دور آن ميزان صدمه وارده به دست را كاهش داد. اين همان فكر و توجه به ايمني كار مي‌باشد.

ايمني كار

همانطوريكه در مقدمه اشاره شد ايمني كار يعني تلاش براي جلوگيري از آنچه كه باعث كاهش ميزان محصول يا نتيجه كار و پايين آمدن كيفيت آن و هدر رفتن نيرو و تلاش‌هاي صرف شده در انجام كار ميگردد. امروزه ايمني كار به صورت‌هاي مختلفي چون پيشگيري از حوادث يا داشتن سطح قابل قبول ريسك‌هاي مختلف موجود در انجـام كار تعريف شـده اسـت. يكـي از بهتـرين تعـاريف عبارتسـت از ميـزان يا درجـه فرار از خطرات (Degree of freedom from hazards) قسمت اصلي در اين تعريف، فرار از خطرات مي‌باشد و كلمه ميزان يا درجه براي تعيين محدوده و مرز بكار رفته است. به مثالي كه در مورد بشر اوليه در مقدمه اشاره شد توجه كنيد. بشر اوليه مي‌توانست براي جلوگيري يا كاهش ميزان صدمه به دست يك يا چند برگ درخت را روي دسته سنگ بپيچد. طبيعي است كه هرچه تعداد برگ‌هاي درخت پيچيده شده بيشتر باشد ميزان صدمه به دست در حين انجام كار كمتر مي‌شود. از طرف ديگر زياد شدن تعداد برگ‌هاي پيچيده شده مانعي در انجام راحت و درست كار به شمار مي‌آيد. بنابراين به خود آن انسان اوليه بستگي داشت كه تصميم گرفته و از يك يا چند برگ درخت استفاده نمايد. اگر دست‌هايش بزرگ و قوي بود بخوبي از عهده گرفتن دسته سنگ با چند لايه برگ برمي‌آمد و برعكس. پس مي‌توان گفت كه هر شخص، هر صنعت، هر كارخانه، هر سازمان و هر كشوري بايد خود تصميم بگيرد كه ميزان يا درجه فرار از خطرات يا ايمني چقدر باشد. اين بستگي درجه يا ميزان ايمني به خود هر سازمان و كشور يكي از عمده ترين دلايلي است كه موجب شده تا امروزه ايمني نتواند، همانند كيفيت و محيط زيست به صورت استاندارد‌هاي بين المللي مطرح شود. تصميم گيري در مورد اين ميزان يا درجه ايمني به عوامل مختلفي مربوط مي‌شود كه عبارتند از :

 

1) دانش و آگاهي : هرچه سطح دانش و آگاهي يك فرد، صنعت يا سازمان بالاتر باشد بيشتر تمايل خواهد داشت كه ميزان ايمني را بالاتر ببرد. مثلا اگر در صنعتي ميزان صداي موجود بالا باشد و افراد مشغول به كار و مسئولين صنعت، به موضوع آلودگي صدا و اثرات آن در سلامتي انسان‌ها و حد مجاز قرار گيري در معرض صدا در طول ساعات كار، آگاهي داشته باشند طبيعي است كه به فكر رفع و كنترل صدا خواهند بود. در غير اين صورت اصلا به وجود صدا پي نخواهند برد.

 

2) توانايي‌هاي مختلف : اگر صنعت مورد نظر، امكانات مالي خوبي نداشته باشد با وجود تمايل مسئولين و افراد مشغول به كار در آن صنعت براي رفع و كنترل خطر آلودگي صوتي امكان انجام كار مهمي ممكن نخواهد بود. به همين ترتيب ساير امكانات نظير امكانات فيزيكي، اجتماعي، سياسي و تكنولوژيكي به صورت مانعي در بالا بردن درجه فرار از خطر خواهند بود. ميزان يا درجه ايمني، نشانگر آن است كه ايمني قابل اندازه گيري است. با تعيين مقدار آن هم مي‌توان وضعيت ايمني يك صنعت يا سازمان را در يك زمان خاص معين ساخت و هم با مقايسه وضعيت ايمني موجود در دو زمان مختلف در مورد برنامه هاي ايمن سازي و ارتقاء سطح يا درجه ايمني صنعت يا سازمان در دوره محدود به دو زمان مزبور اظهار نظر نمود.

شناسايي خطرات (Hazard Identification)

 پس از روشن شدن مفهوم ميزان يا درجه در ابتداي تعريف ايمني به قسمت اصلي آن يعني فرار از خطرات يا دوري گزيدن از خطرات مي‌پردازيم. براي آنكه بتوان از خطرات دوري كرد يا باصطلاح از آن‌ها فرار كرد بايد در وهله اول آن‌ها را شناسايي نمود و قبل از هر چيز بايد خود خطر را تعريف كرد :

 

تعريف خطر

شرايطي كه داراي پتانسيل يا بالقوه گي وارد آوردن آسيب بدني و خسارت مالي به انسان باشد را خط مي‌نامند. خطر داراي انواع مختلفي است كه از آن جمله مي‌توان به خطرات زير اشاره نمود :

 

1) خطرات فيزيكي (Physical hazards) مانند تغيير فاز، انتقال گرما، تبخير و ايجاد سرما

2) خطرات شيميايي (Chemical hazards) مانند قابليت اشتعال، قابليت انفجار، ناپايداري و ميل تركيبي فراوان

3) خطرات تهديد كننده سلامتي (Health hazards) هر ماده شيميايي يا هر جسم ديگري كه طبق مدارك علمي موجود مي‌تواند در هنگام قرارگيري انسان در معرض آن‌ها اثرات سوء آني (Acute effects) يا درازمدتي (Chronic effects) در سلامتي انسان داشته باشد. از جمله مواد شيميايي مزبور مي‌توان به انواع زير اشاره كــرد: مـواد Carcinogen، مـواد سمـي (toxic agents) يا reproductive toxins ، مواد تحريك كننده (irritants) مواد خورنده (Corrosives) ، مواد حساسيت زا  (Sensitizers)، مـوادي كه بـه كبد صدمـه مي‌زنند (hepatotoxins) ، مواديكه به كليه ها آسيب مي‌رسانند (nephrotoxins)، مواديكه روي سلول‌هاي عصبي اثر دارند (neurotoxins) ، مواديكه در مكانيسم توليد خون اثر سوء دارند،  مواد آسيب رسان به ريه ها، پوست و چشم‌ها.

 

بنابراين شناسايي خطرات يعني شناسايي و تشخيص شرايط موجود در محيط كار يا زندگي انسان. بعضا اين شرايط به آساني قابل تشخيص مي‌باشند و متخصصين ايمني، همانند يك پزشك به هنگام رويارويي با يك بيمار، با مشاهده دقيق يك فعاليت يا يك وضعيت يا محيط كار، بسياري از خطرات را تشخيص مي‌دهند. اين نوع شناسايي خطر را اصطلاحا تحت عنـوانWalking, talking through method مي‌خوانند كه درست شبيه ويزيت و معاينه كردن بيمار توسط يك پزشك مي‌باشد. بسياري از شرايط هم هستند كه به آساني قابل تشخيص و شناسايي نبوده و نياز به استفاده از روش‌هاي پيچيده، پرهزينه و زمان بر دارند. درست نظير پزشكي كه براي تشخيص بيماري نياز به نمونه برداري و انجام آزمايش‌هايي دارد، در شناسايي خطرات هم روش‌هاي مشابهي  وجود دارند. امروزه نزديك به 127 روش يا تكنيك شناسايي خطرات وجود دارد كه به تدريج و با گذشت زمان در جريان توسعه علم ايمني ابداع و بكار برده شده اند.  بعضي از اين تكنيك‌ها خطرات خاصي را مورد شناسايي قرار مي‌دهند و بعضي ديگر براي شناسايي خطرات بالقوه يك فعاليت يا دستگاه خاص بوجود آمده اند. در جدول شماره 1 ـ  اسامي تعدادي از اين تكنيك‌ها ارائه شده است.

جدول 1 ـ اسامي تعدادي از تكنيك‌هاي شناسايي خطر

ارزيابي خطرات (Hazard Assessment)

پس از شناسايي خطرات برنامه كنترل خطرات اجراء مي‌شود تا خطرات شناسايي شده به كلي از بين برده شده  يا به نوعي تحت كنترل در آيند. اينكه برنامه كنترل خطر را بايد از كدام خطر يا خطرات آغاز نمود نياز به تعيين اولويت‌هاي خطرات دارد. براي تعيين اولويت خطرات، اولين كار محاسبه ريسك آنها مي‌باشد. ريسك هر خطر از حاصل ضرب احتمال تبديل شدن آن خطر به حادثه (احتمال وقوع حادثه) در پي آمد حاصله يا شدت حادثه به دست مي‌آيد. هم احتمال وقوع و هم پي آمد حادثه هر دو به صورت عدد بيان مي‌شوند و معمولا با توجه به گذشته و تاريخچه وقوع حوادث محاسبه مي‌گردند. چنانچه در صنعتي حوادث اتفاق افتاده به طور دقيق ثبت نشده و در نتيجه محاسبه احتمال وقوع و پي‌آمد از حوادث امكان پذير نباشد مي‌توان با توجه به آمار صنايع مشابه در نقاط مختلف كشور يا حتي جهان اين ارقام را محاسبه كرد. به همين دليل است كه ثبت حوادث و نگهداري اطلاعات مربوطه حائز اهميت فراوان مي‌باشد. آنچه كه در محاسبه ارقام مورد بحث مهم است اين است كه اگر احتمال وقوع در مورد يك حادثه خاص يا در مورد يكي از خطرات شناسايي شده بر حسب مثلا درصد بيان شود بايد در مورد بقيه خطرات نيز بر حسب درصد معين شود. پي آمد هم به همين ترتيب است يعني اگر در مورد يكي از خطرات بر حسب مقدار كل خسارت وارده يا بر حسب تعداد كل روزهاي از دست رفته محاسبه شود بايد در مورد كليه خطرات به همين ترتيب عمل شود. در غير اين صورت، ريسك هر خطر به صورت مجزا و يك عدد بيان مي‌شود و قابل مقايسه با ساير ريسك‌ها نخواهد بود.

با محاسبه ريسك مربوط به كلّيه خطرات شناسايي شده ليستي تهيه مي‌شود كه در آن ريسك‌هاي بزرگتر يا بيشتر در اول و ريسك‌هاي كوچكتر يا كمتر در آخر ليست قرار مي‌گيرند و بدين ترتيب اهميت و اولويت خطرها نسبت به همديگر تعيين ميگردد. پس از آماده شدن اين ليست با توجه به خط مشي ايمني (Safety policy) صنعت يا سازمان مورد مطالعه به خطرات مختلف ضرايبي داده مي‌شود. مثلا اگر خطرات مربوط به يك دستگاه خاص كه با ارز خارجي خريداري شده و به دليل كمبود منابع ارزي از اهميت خاصي برخوردار است به آن‌ها ضريبي بيشتر از يك (در مقايسه با ساير خطرات و اهميت آن‌ها) تعلق مي‌گيرد. اين نوع اهميت دادن‌ها در خط مشي ايمني مشخص مي‌شود. حالا اگر خطري ضريب 2 داشته باشد ريسك مربوط به آن در 2 ضرب مي‌گردد. پس از دادن ضرايب مربوط به تك تك خطرات ليست دقيق اولويتي آن‌ها با توجه به ريسك ضرب شده در ضريب تهيه مي‌گردد.

امروزه سعي مي‌شود كه پس از تدوين خط مشي ايمني، ماتريس ريسك (Risk matrix) نيز تهيه گردد. در ماتريس ريسك كه نمونه اي از آن در شكل 1 نشانداده شده احتمال وقوع در محور X ‌ها و پي آمد حادثه در محور y ها برده مي‌شود. از جمله نقاط لازم در خط مشي ايمني تعيين سطح يا ميزان ريسك پذيري يا ريسك قابل قبول صنعت يا سازمان مي‌باشد كه به صورت خطي در ماتريس ريسك مشخص مي‌گردد. وقتي ليست ريسك‌هاي خطرات شناسايي شده تهيه شد همه آن ريسك‌ها را به ماتريس ريسك منتقل مي‌كنند. آندسته از ريسك‌هايي كه در پايين خط سطح ريسك پذيري قرار دارند خودبخود از ليست خطرات قابل كنترل حذف مي‌شوند و ريسك‌هاي قرار گرفته در بالاي سطح ريسك پذيري، مورد توجه قرار گرفته و بين خود به همان ترتيب فوق الذكر (با در نظر گرفتن ضرايب اهميت آن‌ها) تعيين اولويت شده و براي اجراي برنامه كنترل خطرات آماده مي‌شوند.

 

شكل 1 ـ ماتريس ريسك  (Risk Assessment Matrix)

برنامه كنترل خطرات (Hazard Control Program)

برنامه كنترل خطرات از چند مرحله زير تشكيل يافته كه به ترتيب آمده اند و بايد در مورد هر خطر به ترتيب عنوان شده، اجراء شوند يعني اول مرحله 1 از اعمال كنترلي مورد توجه قرار مي‌گيرد و اگر خطر قابليت اجراي مرحله اول را نداشت در مورد آن مرحله 2 اجراء مي‌شود.

1) از بين بردن يا حذف خطر (Hazard Elimination)

براي كنترل هر خطر اوّل بايد تلاش شود كه به ترتيبي خطر از بين برده شده يا حذف گردد و معمولا با خطر ديگري جايگزين مي‌گردد. اين كار با تغيير تكنولوژي و فرآيند يا تعويض و جايگزيني مواد عملي مي‌گردد. طبيعي است وقتي فرآيندي تغيير يافت و خطر مورد بحث از بين رفت در فرآيند جديد هم خطر يا خطراتي وجود خواهد داشت كه بايد همواره سعي شود تا انتخاب فرآيند جديد به صورتي باشد كه خطرات جديد از نظر ميزان ريسك در منطقه پايين خط سطح ريسك پذيري مشخص شده در ماتريس ريسك قرار داشته باشند و ديگر نيازي به كنترل مجدد نباشد. به عنوان مثال مي‌توان به تغيير رنگ‌هاي اتومبيل از سيستم حلاّلي مرسوم به سيستم آبي جديد اشاره نمود كه در آن پايه يا  base  رنگ‌ها از حلال‌هاي آلي به آب تبديل شده و بدين ترتيب خطر حلال‌ها (خطرات تهديد كننده سلامتي) از بين رفته و سيستم جديد ديگر خطري از اين بابت ندارد.

2) محدود سازي خطر (Hazard Limitation)

وقتي امكان از بين بردن و حذف خطر وجود نداشته باشد بايد سعي نمود كه به نوعي خطر محدود گردد. محدود سازي مي‌تواند هم از نظر مكاني (جغرافيايي) و هم از نظر زماني و هم از نظر گروه افراديكه درمعرض خطر قرار دارند عملي گردد. مثلا عدم صدور مجوز صنعتي براي اطراف شهر‌ها و ايجاد شهرك‌هاي صنعتي در كشور نمونه اي از محدود سازي كليه خطرات صنايع به يك منطقه بنام شهرك صنعتي مي‌باشد. ممنوع ساختن ورودافراد متفرقه به داخل انبار مواد شيميايي (فقط انبار دار حق رفتن به داخل انبار دارد) نيز نوعي محدود سازي مي‌باشد و بالاخره اجراي عمليات تعمير و نگهداري در شيفت روز (طبق برنامه نگهداري) نوعي محدودسازي زماني است.

3) استفاده از طرح‌ها و دستگاههاي ايمني (Use of safety devices)

دستگاه هاي ايمني همانطور كه از نام آن‌ها پيداست دستگاه هايي هستند كه ايمني سيستم را فراهم مي‌نمايند و داراي انواع متعددي مي‌باشند كه به عنوان نمونه به چند نوع زير اشاره مي‌شود :

 

3ـ1) دستگاه هايي كه به خاطر سيستم، از بين مي‌روند (Fail-safe devices : FSD)

اين دستگاه ها به هنگام خطر از كار مي‌افتند يا به عبارت دقيق تر متوقف مي‌شوند و سيستم را در حالت ايمن نگهداري مي‌كنند. به عنوان نمونه مي‌توان به فيوز برق در ورودي ساختمان يا دستگاه اشاره كرد كه به محض بروز اشكال در سيستم برق رساني (خطر مدار كوتاه يا كشيده شدن بار زيادتر از حد) مي‌سوزد و باعث نجات سيستم يا دستگاه مي‌شود. وقتي فيوز  عمل كرد برق ساختمان يا دستگاه به كلي قطع و كار دستگاه متوقف مي‌شود. به همين دليل فيوز و امثال آنرا دستگاه هاي FSD از نوع  انفعالي (Passive) مي‌نامند. بعضي از اين نوع دستگاه ها هستند كه پس از عملكرد، كار سيستم يا دستگاه را در حداقل سطح ايمن، حفظ مي‌كنند و باعث متوقف شدن كامل كار سيستم نمي‌گردند. آن‌ها را دستگاه هاي FSD  از نوع عملياتي (Operational)  مي‌نامند.

 

3ـ2) قفل‌هاي ايمني (Safety Locks)

قفل‌هاي ايمني بر سه نوع مي‌باشند :

 

الف) قفل‌هاي دروني (Lock-ins) قفل‌هايي كه خطر را در داخل به صورت محبوس نگه مي‌دارند و اجازه نمي‌دهند كه در معرض باشند. مثل قرار دادن سموم در يك هود يا قفسه مخصوص و قفل كردن درب آن. بدين ترتيب هيچكس بجز در مواقع ضروري و افراد با تجربه نمي‌تواند دسترسي به سموم داشته باشد و خطر سموم در داخل قفسه به صورت قفل شده مي‌ماند. قفل پست‌ها و تابلوهاي برق نيز از اين نوع مي‌باشند.

ب) قفل‌هاي بيروني (Lock-outs) قفل‌هايي كه بر عكس نوع اول خطر را در بيرون نگه داشته و اجازه ورود نمي‌دهند. بستن در‌ها و پنجره ها و كلّيه روزنه ها به هنگام آلودگي هوا يا نشت گاز در محوطه صنعتي نوعي Lock-out  مي‌باشد كه خطر آلاينده ها را در بيرون نگه داشته و از ورود آن‌ها به داخل سالن و منزل جلوگيري مي‌نمايد. كليد‌هاي برق ضدانفجار نوعي از اين قفل‌ها به حساب مي‌آيند كه در محيط‌هاي داراي گازهاي قابل اشتعال و انفجار نصب مي‌گردند.

ج) قفل‌هاي خودكار (Inter-locks)قفل‌هايي كه بطور خودكار و با بروز يك خطر، جريان بالا دستي يا كار سيستم را در بالا دست متوقف مي‌سازند تا خطري بوجود نيايد. مثلا در ديگ‌هاي بخار اين نوع قفل با كم شدن جريان آب ورودي به ديگ كه خطر انفجار را در پي دارد بطور خودكار شير فلكه گاز ورودي به مشعل را مي‌بندد و از بالا رفتن بيش از حد درجه حرارت در داخل ديگ جلوگيري مي‌نمايد. در ماشين‌هاي تراشكاري به محض باز كردن حفاظ شفاف روي قطعه كار قفل مزبور عمل كرده و برق موتور ماشين تراشكاري را قطع مي‌نمايد تا هيچ بخشي از قسمت‌هاي گردان در دسترس تراش كار نباشد.

 

3ـ3) دستگاه هاي تن به ضرر كم دادن (Minor Loss acceptance)

اين دستگاه ها باعث مي‌شوند كه با وارد شدن يك ضرر و زيان كم از ضرر و زيان‌هاي بزرگتر جلوگيري شود. مثلا صفحاتي بنام Rupture disk كه در مخازن يا ظروف تحت فشار نصب مي‌شوند و به محض بالا رفتن فشار داخل مخزن از حد مجاز تركيده و فشار را در مسير خاصي آزاد مي‌سازند و بدين ترتيب از انفجار مخزن تحت فشار جلوگيري مي‌نمايند.

 

3ـ4) مانيتور‌ها (Monitors)

با اينكه بسياري از مانيتور‌ها براي نشاندادن وضعيت يك فرآيند، طراحي و نصب مي‌شوند و در جهت بهبود كيفي كار و محصول آگاهي‌هاي لازم را در اختيار انسان قرار مي‌دهند ولي تعداد زيادي از آن‌ها هم شرايط و موقعيت‌هاي پيش آمده خطرناك را به انسان نشان مي‌دهند تا با اقدامات لازم از وقوع حادثه پيشگيري نمايد. به عنوان مثال كيلومتر شمار اتومبيل در سرعت‌هاي پايين يك مانيتور به منظور اهداف تكنيكي است تا راننده با ديدن سرعت ماشين و موتور به موقع دنده عوض كرده و استفاده بهينه از موتور داشته باشد. ولي همين مانيتور در سرعت‌هاي بالاتر از80 كيلومتر در ساعت به عنوان يك دستگاه ايمني عمل مي‌كند و به راننده پيش آمدن حالت خطرناك را نشان مي‌دهد و هيچگونه كار تكنيكي را دنبال نمي‌نمايد.

 

3ـ5) دستگاه هاي هشدار دهنده (Warning devices)

از آنجاييكه انسان به دلايل مختلفي نظير فراموشكاري، خواب آلودگي و بي توجهي در بسياري از مواقع به مانيتور‌ها توجه نكرده و حالات خطرناك پيش آمده را متوجه نمي‌شود هميشه در كنار مانيتور‌ها دستگاه هاي هشدار دهنده ضرورتا نصب مي‌شوند تا توجه انسان را به حالات و موقعيت‌هاي خطرناك پيش آمده كه توسط مانيتور‌ها نشان داده مي‌شوند جلب نمايد. مثلا در صنايع شيميايي به محض بالا رفتن مقدار گاز‌هاي خطرناك در داخل دستگاه ها يا در محيط كار و رسيدن عقربه مانيتور به نزديك حالات خطرناك هشدار دهنده هاي صوتي (آلارم) عمل كرده و توجه انسان‌ها را جلب مي‌نمايد. هشدار دهنده هاي بينايي به صورت روشن شدن لامپ يا چشمك زدن لامپ عمل مي‌كنند.

4) استفاده از طرح‌هاي فرار و بقاء (Escape & survival)

سه مرحله فوق الذكر در برنامه كنترل خطر مخصوص جلوگيري از تبديل شدن خطر به حادثه بودند و اصطلاحا اعمال كنترلي قبل از وقوع (Pre - event) ناميده مي‌شوند. حالا به سه مرحله ديگر برنامه كنترل خطر پرداخته مي‌شود كه به منظور كاهش پي آمدهاي تبديل شدن خطر به حادثه مي‌باشند و اصطلاحا بنام اعمال كنترلي بعد از وقوع (Post - event) خوانده مي‌شوند. هدف در اين مراحل كاهش تا حد امكان پي آمدهــاي حـوادث مي‌باشــد كــه در چهـار بخــش صدمـــات جزئــي (Minor injuries)، صدمــات ناتـوان كننـده  (Disabling injuries) ، بيماري‌هاي ناشي از كار (Work-related diseases)وخسارات مالي خلاصه شده اند.

طرح‌هاي فرار و بقاء به آن منظور طراحي، ساخته و نصب مي‌شوند كه انسان بتواند به محض وقوع حادثه خود و دارايي‌هاي خود نظير مواد و تجهيزات را از مهلكه دور كرده و نجات دهد. بهترين مثال براي اين گونه طرح‌ها راه هاي فرار اضطراري (Exit) بخصوص در مواقع آتش سوزي است. هدف از ايجاد راه هاي فرار اضطراري به عنوان يك طرح فرار وبقاء نشان مي‌دهد كه وجود هر راه اضافي در يك محيط كار يا ساختمان نمي‌تواند راه فرار اضطراري تلقي شود. اينگونه راه ها بايد علاوه بر مقاوم بودن در برابر حريق عاري از دود و گاز‌هاي ناشي از حريق بوده و حرارت هواي داخل آن‌ها قابل تحمل براي انسان باشد تا بتواند از طريق آن‌ها خود را به سلامت از مهلكه دور كرده و به يك جاي امن برساند. از اين نوع طرح‌ها براي خارج ساختن مواد شيميايي از مهلكه وجود دارد كه نمونه بارز آن‌ها در مخازن مواد نفتي با سقف شناور نصب مي‌شود.

5) سيستم‌ها و دستگاه هاي امداد (Rescue)

سيستم و دستگاه هايي هستند كه به منظور امداد رساني به شخص گير افتاده در حادثه و بعضا به منظور نجات مواد و دستگاه ها طراحي و نصب مي‌شوند. مثلا امروزه سقف اتومبيل‌ها را به صورت يكپارچه با روزنه اي در قسمت بالاي سر راننده طراحي مي‌كنند. اين روزنه داراي ابعادي در حدود 65 سانتي متر بوده و تقريبا مربعي شكل است و دريچه اي به كمك ضربه يا پيچ آنرا در محل سقف اتومبيل مي‌بندد. به هنگام وقوع حادثه مخصوصا مواقعي كه حادثه در خارج از شهر‌ها و جاده هاي دور افتاده باشد پيدا كردن گاز استيلن و دستگاه برش سقف بسيار مشكل و نياز به زمان زياد دارد. زماني كه براي راننده مجروح و در حال خونريزي بسيار اهميت دارد. با خارج ساختن دريچه مزبور، كه به آساني امكانپذير است، راننده به موقع از خدمات امداد رساني بهره مند مي‌گردد.

6) جداسازي (Isolation)

آخرين مرحله در برنامه كنترل خطرات، جدا سازي مي‌باشد. يعني وقتي نتوانستيم در مورد يك خطر از مراحل قبلي كنترل استفاده كنيم يا اينكه استفاده از مراحل قبلي در حد لزوم كفايت نكرد بايد به مرحله جداسازي پرداخته شود. اين مرحله مخصوصا در مورد آندسته از خطراتي كه با توجه به قوانين و مقررات، اصلا خطر تلقي نمي‌شوند مانند وجود بعضي آلاينده هاي شيميايي در هواي محيط كار به ميزان كمتر از حد مجاز كه قانونا به صورت مشكل مطرح نمي‌گردد ولي در دراز مدت باعث بيماري‌هايي چون سردرد‌هاي مزمن و ناراحتي‌هاي عصبي و . . . مي‌گردد بسيار مفيد و كاربردي است.

جداسازي يعني جدا كردن فيزيكي يا ايجاد مانع بين فرد و خطر يا بين دستگاه و خطر كه از قرار گرفتن فرد يا دستگاه در معرض خطر جلوگيري مي‌نمايد. در انبار‌هاي مواد شيميايي اگر وسعت كافي موجود باشد بين مواد شيميايي مختلف مخصوصا بين مواد ناسازگار (Incompatible chemicals) بايد فاصله كافي (طبق استاندارد‌هاي موجود) در نظر گرفته شود كه نقش جداسازي را ايفا مي‌نمايد. وقتي وسعت انبار كافي نباشد مواد را نزديك بهم انبار مي‌كنند ولي بين آن‌ها ديواري به ارتفاع حداقل 5/1 متر بالاتر از سطح مواد انبار شده ايجاد مي‌نمايند تا به عنوان جدا كننده عمل نمايد (2). اين نوع جداسازي فيزيكي مخصوصا در طراحي كارخانه هاي صنعتي بسيار مورد توجه قرار دارد.

لوازم يا وسايل حفاظت فردي (Personal protective equipment = PPE) مهمترين نمونه از سيستم‌هاي جداسازي است وقتي امكان پيشگيري از نشت گاز در مواقع عادي يا اضطراري وجود نداشت يا به درجات پايين وجود داشت ماسك‌هاي تنفس در اختيار قرار مي‌دهيم تا افراد با پوشيدن آنها سيستم تنفسي و حتي در مواقع خاص پوست خود را از آلاينده ها حفاظت نمايند يا جداسازي كنند و بتوانند به سلامت از محيط آلوده خارج شده و خود را ايمن نگه دارند. لازم به يادآوري است كه نقش اصلي لوازم حفاظت فردي همين جداسازي است و بايد به هنگام وقوع حالت نامناسب و جهت دور شدن از محيط آلوده يا جدا بودن از خطر مورد استفاده قرار گيرند.

 

دوستان عزیز برای تهیه چک لیست لیفتراکها می توانید به آدرس زیر مراجعه نمائید:

http://www.box.net/public/230emulyo5

مديريت خستگي و استرس درمحيط كار

 

 

نويسنده : Ernieo.cecilia

 

رئيس كميته روابط صنعتي كشور فيليپين

 

E- mail: Erniec @ edsamail. Com. ph

 

ترجمه : مرجان شعباني

 

                                     

 

مقدمه :

      بسيار حيرت آور و هشدار دهنده است كه بدانيم چگونه خستگي باعث كاهش بهره وري در مشاغل مهم مي شود . امروزه ممكن است خستگي در محيط كار براي هركس اتفاق بيفتد از مديران عالي مرتبه گرفته تا كارمندان دون پايه كه اين امر باعث اخلال و عدم بهره وري در مشاغل و حتي زندگي روزمره افراد گرديده است. 

 

مراتب خستگي :

      مراتب خستگي در سه رديف به شرح زير تعريف شده است :

خستگي درجه اول به احساس خستگي و تنبلي و كوفتگي ساده گفته مي شود .

خستگي درجه دوم شامل علامتهاي ناراحتي ورنجش – ايرادگيري – بد بيني و حتي بي اعتنايي و بيزاري  مي شود.

خستگي درجه سوم براي همه بسيار خطرناك است . در اين سطح شخص احساس مي كند كه  اعتماد به نفس و يا علاقه به نيل به موفقيت را از دست داده و بتدريج اين احساس در او بوجود مي آيد كه نمي تواند به كار خود ادامه دهد. در نتيجه همواره شغل و ارتباطات زندگي اين اشخاص در معرض خطر مي باشد.

آيا مي توان از بروز خستگي جلوگيري كرد؟ خوشبختانه راه حلهايي براي كاهش خستگي و حفظ ثبات مشاغل وجود دارد . براي غلبه بر ساده ترين نوع خستگي كافي است شخص مدتي استراحت كند ولي در مورد نوع پيشرفته تر آن نياز به معاينات و معالجات خاص پزشكي مي باشد.

 

استرس :

      خستگي به استرس مربوط مي باشد. در واقع وجود خستگي در افراد باعث مي شود كه آنها نتوانند بر استرس غلبه كنند. آيا مي توان از استرس دوري كرد؟ دكترHans  selye  يكي از محققين برجسته در اين امر ، استرس را به عنوان عكس العملهاي نامشخصي كه بدن در برابر نيازها از خود نشان مي دهد ، تعريف نموده است .  ظاهراً منظور وي اين است كه استرس پوشش و سپري در بدن انسان است كه معمولاً هنگامي كه در مقابل موقعيت مشخصي در زندگي، كار و يا ارتباط با ديگران از خود  عكس العمل نشان مي دهد بوجود آيد .

 

حقايقي در مورد استرس :

      دانستن حقايق زير در مورد استرس ضروري و مهم است :

1-    بدن انسان طوري ساخته شده است كه مي تواند بر استرس غلبه كند .

2-    برخي از مردم  بهتر مي توانند در شرايط تنش زا كار كنند و رشد يابند.

3-  استرس بيش از حد و يا متناوب و يا طولاني مخصوصا ًاگر در مورد يك عضو خاص از بدن انسان وارد شود ضرر بيشتري دارد.

4-    دو نوع استرس خوب و استرس بد وجود دارد.

عوامل ايجاد استرس :

      بسياري از سازمانهاي روانشناسي علاقه زيادي به مقوله استرس دارند. دكترYates Jere. E .  مطالعات بسياري بر روي عوامل استرس زا در محيط كار انجام داده است. بر اساس مطالعات وي استرس ارتباط تنگاتنگي با شغل فرد دارد. اين عوامل شغلي مثل احساس كسالت – شرايط نامطلوب فيزيكي كار – زمان كار و اتلاف وقت – كار بيش از اندازه – اطلاعات غير لازم و بيش از حد و مشاغل كاذب مي باشند.

فرهنگ و بينش كارگر در مورد قوانين مربوط به وي در سازمان نيز، يكي ديگر از عوامل استرس است خصوصا ًدر مواردي مثل مغايرت قوانين – ابهام قوانين – مسئوليت در برابر مردم و كشور و مرزهاي جغرافيايي و اقليمي . ابهامات موجود در اين موارد باعث افزايش استرس مي شود. 

علايق كارگر در مورد پيشرفت و موفقيت در كار نيز باعث افزايش تنش در محيط كار مي گردد. جالب است بدانيم كه همانگونه كه شكست باعث ايجاد استرس مي شود موفقيت نيز يكي از عوامل استرس زا در محيط كار است . كتاب جنجالي مباني پيتر«  peter principles» بيان مي دارد كه مردم تمايل دارند كه سطح لياقت و توانايي خود را افزايش دهند. بعلاوه استرس در نتيجه عدم امنيت شغلي يا وجود تغييراتي كه باعث به خطر افتادن امنيت شغلي مي گردد، حاصل مي شود . ارتباطات محيط كار خصوصاً ارتباطات نادرست بين رؤسا و همتايان و زير دستان يك منشأعمده استرس مي باشد.

     رؤساي غير قابل تحمل – همكاران غير مسئول و رقابت طلب و زير دستان فاقد حس همكاري باعث افزايش استرس مي شوند و اين موارد در روابط بين افراد بسيار معمول است .

    از عوامل استرس زاي ديگر ، مي توان  برنامه هاي نامناسب در سازمانها و شرايطي مثل عدم مشاركت كارگر، تنگ نظري اداري ، فشار بيش از حد به افراد براي فرمانبرداري و عدم حمايت و مسئوليت افراد نسبت به يكديگر را نام برد.

علاوه بر عوامل استرس زاي محيطي ، دكتر yates برخي عوامل استرس زاي فردي را مثل عوارض و ماليات سنگين برمردم خصوصاً مديران و سرپرستان در نظر گرفته است . برخي از اين عوامل استرس زا بحران در ميانسالي است و هنگامي اين حالت رخ مي دهد كه شخص احساس مي كند كه زندگي به حالت ثبات و پايداري رسيده است . همچنين مشكلات خانوادگي توجه شخص را از مسايل شغلي منحرف مي كند و يا مسائل مالي و حتي مواردي مثل ترافيك يا مشكلات اجتماعي مانع تمركز شخص روي كار مي گردد.

 

                             

راههاي غلبه بر مشكلات :

      مطابق تعريف استرس ، چيزي به عنوان موقعيت داراي استرس وجود ندارد بلكه   واكنش و عكس العمل در برابر موقعيت ، استرس مي باشد. به عبارت ديگر استرس در موقعيت وجود ندارد بلكه در افرادي است كه در برابر آن موقعيت واكنش نشان مي دهند.

افراد از جهات گوناگوني مثل چگونگي واكنش در برابر يك موقعيت خاص با يكديگر تفاوت دارند. دويدن بطور روزانه در مسافتي به اندازه پنج كيلومتر براي فردي 25 ساله يك تمرين بدني مطلوب محسوب مي شود . ولي براي فرد هفتاد- هشتاد ساله داراي مشكل قلبي اين مقدار دويدن مي تواند كشنده باشد.

راه غلبه بر استرس اين است كه بدانيد به عنوان يك فرد بايد چگونه عمل كنيد و به توانائيها و محدوديت هاي خود آگاه باشيد. همچنين بايد فردي سالم باشيد و حد سلامتي خود را با معاينات پزشكي منظم دريابيد.

چه چيزي استرس مضر را ايجاد مي كند؟(استرس بد)

      علاوه بر استرس شديد ، متناوب و طولاني كه بدن انسان  نمي تواند برآن غلبه كند فرد بايد در مقابل نوعي استرس مضر بنام افسردگي مقاومت نمايد.

يك نشانه افسردگي ، ناتواني پيش بيني موقعيتهاي مختلفي است كه اتفاق مي افتد. زنان خانه داري مشاهده شده اند كه هنگامي كه همسر آنها به خانه نمي آيد يا صورتحساب برق يا تلفن خود را مشاهده مي نمايند دچار هيجان يا آزردگي مي شوند . در حاليكه كه اگر آنها مي دانستند كه همسر آنها در يك جلسه كاري بوده يا اگر افزايش ميزان صورتحساب خود را پيش بيني مي كردند هيچگاه احساس ناراحتي و هيجان نمي كردند.

در محل كار راههايي براي شناخت موقعيت هاي پيش بيني نشده وجود دارد . مديران بايد قادر باشند اهداف و توقعات خود را براي زير دستان خود روشن و واضح بيان كنند و كارهاي آنها را به صورت قابل اجرا در آورند و آنها را از تغييرات قريب الوقوعي كه بايستي براي آن آمادگي داشته باشند آگاه سازند كه در اينصورت دچار هيجان و يا نارضايتي نخواهند شد. شكل ديگر افسردگي احساس عجز يا نداشتن هدف در زندگي است . در اغلب اوقات اين امر يك پديده ذهني مي باشد و ممكن است واقعيت نداشته باشد و در برخي حالات شخص براي توجيه خود به اين احساس متوسل مي شود. بر اساس موارد فوق اگر فكر مي كنيد كه شكست خورده ايد پس حتماً همين طور است .

      در بسياري از سازمانهاي موفق ، به كارمندان امكان داده مي شود تا در اصلاح امور محيط كار خود مشاركت داشته باشند و براي دستيابي به اهداف سازمان با آن همكاري كنند. اين موقعيت آرماني معمولاً با شفاف سازي اهداف ، قوانين و توقعات آغاز و با ايجاد محيطي سرشار از اعتماد ، احساس نيرومندي ، مالكيت و تعهد ادامه مي يابد.

نشانه هاي استرس :

      علامتهاي زيادي نظير زودرنجي و آمادگي ابتلا به روان پريشي عصبي و غيره براي استرس وجود دارد. معمولترين علامت استرس ، دلتنگي و افسردگي است كه شخص دچار آن مي شود . روانشناسي بنام David viscott  اين پديده را بدين شكل توصيف مي كند كه استرس ملالتي است كه ارتباط فرد را با توالي منطقي حوادث از بين مي برد يعني فرد ارتباط بين توالي منطقي حوادث را تشخيص نمي دهد.

اين نوع افسردگي مي تواند به شدتهاي مختلف مثل عدم فعاليت ، غمگين بودن ، احساس بي ارزش بودن ، فقدان انگيزه براي كار يا فعاليت و عدم تمركز و غيره ظاهر شود. نشانه ديگر استرس ، اضطراب است كه احساس تنش ، دلهره ، ترس و نگراني مي باشد. اضطراب واكنش به خطر پيش بيني شده اي است كه معمولاً تهديدي واقعي تلقي نمي شود ولي ترس عكس العمل معقولانه تري در برابر خطرات ناگهاني مي باشد. هنگامي كه يك كارمند مضطرب است نسبت به كارش احساس پريشاني و گيجي دارد و تمركز خود را از دست مي دهد و گاهي اوقات دچار شك و بدگماني مي شود . اين امر روي كار آيي فرد تأثير دارد و در نتيجه به كل سازمان ضربه مي زند.

نشانه جدي ديگر استرس ، بي خوابي است كه معمولاً با اضطراب و افسردگي همراه است . بهر حال ممكن است فرد فقط دچار بيخوابي شود بدون اينكه علائم ديگر استرس را داشته باشد. بسياري از مردم به علت مشكلاتي كه دارند نمي توانند خوب بخوابند. در اغلب اوقات بيخوابي با كاهش اشتها و ناتوا نا ييهاي ديگر بروز مي كند.

بيماريهاي عضوي مخصوصاً گردن و ناحيه پشت از علائم عمومي استرس مي باشند . خيلي عجيب نيست كه بشنويم كسي كه نگراني دارد گردن درد نيز داشته باشد. اين بدان معني است كه او استرس و به دنبال آن درد عضلاني را تجربه كرده است.

استرس بر بيماري اثر دارد!

      اگر استرس به خوبي درمان يا كنترل نشود مي تواند منجر به بيماريهاي ناشي از استرس گردد. در خيلي از افراد آمادگي ابتلا به برخي از بيماريها وجود دارد و استرس ، بروز علائم آنها را شتاب مي بخشد. البته عوامل ديگري هم روي ابتلاء شخص موثرند مثل : وراثت ، محيط ، رژيم غذايي ، بهداشت ، عادات زندگي ، چاقي ، سيگار كشيدن و غيره . معمولترين اشكال بيماري كه به استرس مربوط مي باشند عبارتند از : حمله قلبي ، فشار خون ، سكته مغزي ، آنژين ، ميگرن ، سردرد ، پشت درد مزمن ، ديابت ، انواع زخم ها، بيقراري ، سرطان ، آلرژي ، آرتروز و ناهنجاريهاي جنسي .

 

                        

 

پيشگيري از استرس :

      كارشناسان سراسر جهان چندين راه براي مقابله با استرس پيشنهاد كرده اند. در دهه 1970 در بسياري از كشورها اين  روشها بطور وسيعي مورد استفاده قرار گرفت به اميد اينكه سرانجام سازمانها از محيط هاي كاري فارغ از استرس برخوردار شوند.

تفكر در مورد ماوراءالطبيعه يا مديتيشن فوق طبيعي (TM) يكي از اين كارها در دهه 1970 بود. در آمريكا اين روش اثر فوق العاده اي بر محيط كار به شكل كارمندان راضي تر كه ارتباط بهتري با روسا و همكاران خود براي برقرار مي كردند داشت و اين امر نه تنها عادت و روشهاي كاري آنها را بهبود بخشيد بلكه در زندگي شخصي آنها نيز تحولي ايجاد كرد بنابراين TM نه تنها كارمندان علاقمندتر بلكه اشخاص راضي تري ارائه مي دهد .

عكس العمل استراحت يا ريلكسيشن (relaxation) يكي ديگر از تكنيك هايي بود كه براي غلبه بر استرس در محيط هاي كاري مورد استفاده واقع شد . طبق نظريات دكتر Herbert benson  اين يك روش استراحتي بود كه از TM ناشي مي شد . در هر صورت اين روش نيز مثل TM زياد مورد استقبال قرار نگرفت و موثر بودن آنها نيز ثابت نشد . برخي از برنامه هاي شخصي كم هزينه تر براي كاهش استرس مثل دويدن منظم ، ورزش يا شنا است . برخي از شركتها مرخصي اجباري غير قابل تغيير و تبديل براي كارمندان در نظر مي گيرند و كارمندان ملزم به استفاده از آنها مي باشند، بنابراين مي توانند استراحت و تجديد قوا كنند و با علاقه و كار آيي بيشتر سر كار خود حاضر شوند . برخي از شركتها نيز  كارمندان خود را تشويق مي كنند كه به بيرون از محل كار خود بروند و در فضاهاي خالي اداره به كار باغباني مشغول شوند و از اين سرگرمي براي ايجاد توازن بين كار و ورزش بهره جويند يا بطور داوطلبانه در برنامه هاي ارتباط جمعي روابط عمومي شركت در محيط هاي روستايي همكاري كنند.

در برخي از شركتها و سازمانهاي در حال توسعه ، مدير و كارمندان در فعاليتهاي سازمان يافته غير رسمي شركت  مي جويند تا استرسهاي محيط كار را كاهش دهند، حتي اگر نتوانند آن را بطور كامل از بين ببرند. شركت در تمرينات گروهي كه براي خاتمه دادن به مشاجرات دروني است باعث كاهش استرس در مناسبات متقابل افراد مي گردد. مرور پيوسته كارهاي سازمان و تجزيه و تحليل درباره فرآيند كاري به منظور محدود كردن كارهاي غير ضروري كه باعث كسالت بار شدن بيش از حد كار براي كارمندان مي شود، در بسياري از سازمانها به عنوان بخش مهمي در نظر گرفته شده است . تشويق كارمندان به شركت در تيمهاي چندگانه باعث افزايش قابليت كار گروهي آنها مي شود و به آنان اجازه مي دهد كه شانس بيشتري براي ابراز عقايد خود در مورد مسائل كاري داشته باشند. همه اين كارها باعث كاهش حس ناتواني در كاركنان مي شود چراكه اين حس خود منشأ توليد استرس است .

مسئوليت مديريت استرس :

      به علت اينكه سازمانها از وجود محيطهاي عاري از استرس سود و بهره زيادي مي برند كارفرمايان بايد در مورد  پيش گيري از استرس به هر نحو ممكن ابتكار عمل داشته باشند. ابزار و برنامه هاي پيشگيري از استرس بايستي به عنوان سرمايه محسوب شوند و نه هزينه هاي اضافي . هنگامي كه استرس در روابط بين افراد و كارمندان به حداقل مي رسد احتمال موفقيت سازمان افزايش چشمگيري مي يابد.

بعبارت ديگر كارمند بايد مسئول بهينه سازي  خود و اعمالش باشد و بايد هر كاري را براي مقابله با استرس انجام دهد. هر فرد داراي استرس نه تنها به عنوان كارمند يا كارگر بلكه به عنوان يك فرد ممكن است دچار ناتواني در انجام كارهاي خودگردد . مشاغل پر از استرس
مي توانند بر جنبه هاي ديگر زندگي نيز تاثير سوء و نامطلوب داشته باشند . در نتيجه هيچ فردي نبايد اجازه دهد كه استرس وارد زندگيش شود . يك زندگي عاري از استرس و تنش يك زندگي سراسر شادي خواهد بود.

                 

 

 

 

با سلام

دوستان عزيز درزير چند پوستر جديد در مورد ايمني و بهداشت حرفه اي ببينيد:

 

 

General

 

http://www.osha.gov

 

http://www.osh.net

 

http://www.ansi.com

 

http://www.acgih.gov

 

http://www.ilo.org

 

http://www.iso.ch

 

http://www.bs.org

 

http://www.hse.gov.uk

 

http://www.cdc.gov/niosh/

 

http://www.bsonline.techindex.co.uk

 

http://www.worksafebc.com

 

http://www.ccohs.ca

 

http://www.aiha.allpenpress.com